Аңдатпа
В статье предлагается методика дистанционного контроля лавинной опасности, по современным технологиям наземного лазерного сканирования (НЛС) имеющая большую оперативность реагирования по сравнению с существующими. Основными достоинствами наземного лазерного сканирования являются исключительно высокая точность геодезических данных и детальность изображения объектов земной поверхности. Это имеет большое значение при изучении условий формирования снежных лавин, но, особенно, при математическом моделировании движения лавин и определения границ лавиноопасных зон. По данным НЛС можно получить оптимальную методику создания высокоточных цифровых моделей земной поверхности (рельефа), поверхности и поля толщины снежного покрова. Поэтому в настоящее время высокую актуальность имеет поиск высокоадекватных и удобных методов моделирования и прогнозирования снежных лавин.Мақалада қар көшкінін заман талабына сай жер лазерлі сканерлеу (ЖЛС) технологиясымен қашықтан бақылау әдісі ұсынылған. Оның қолданыстағы әдістерден айырмашылығы – жедел және нақты әрекет етуінде. Жер лазерлі сканерлеудің негізгі артықшылығы - геодезиялық мәліметтердің жоғары дәлділігінде және жер беті объектілері егжей-тегжейлі суреттелуінде. Бұл қар көшкінінің пайда болу жағдайларын зерттеуде, әсіресе, көшкін қозғалысын математикалық модельдеуде және көшкін қауіпті аймақтар шекарасын анықтауда үлкен маңызға ие. ЖЛС мәліметтері арқылы жер бетінің (жер бедерінің), қар жамылғысы қалыңдығының жоғарғы дәлдіктегі сандық моделін жасауға болады. Сондықтан қазіргі таңда қар көшкінін болжауда және үлгілеуде қолайлы және жоғары сапалы әдістерді табу кең етек алуда.