Аңдатпа
Изложены материалы о процессе картографирования рисков, на основе анализа методологии различных авторов, для горных и предгорных районов Юго-Восточного Казахстана. Проанализированы методики картографирования рисковых ситуаций , в том числе селевого риска, для территории Российской Федерации и других регионов СНГ, произведенные ВНИИ ГОЧС, МГУ им. М.Ломоносова, КазНИГМИ (КазНИИКЭ), ИГ МОН РК,ГУ Казселезащита,учеными СНГ и РК, такими как В.Е. Иогансоном, В.Ф. Перовым,И.П. Смирновым, А.С. Деговцем, Б. Степановым, Е.Талановым, А.Р. Медеу, М. Нурлановым, Т. Сидоровой и др. В качестве примера возможности практической реализации, изученной и предлагаемой методологии картографирования, была создана обзорная карта селевого риска (масштаба 1:1000 000) для горных и предгорных районах Юго-Восточного Казахстана. В результате анализа пространственного распределения селевого риска осуществлено районирование территории по степени его проявления. Мақалада Оңтүстік – Шығыс Қазақстан таулы және тауалды аудандарының мысалында әртүрлі авторлардың қауіп-қатерді картаға түсірудің методологиясына жасалған сараптама негізінде мағлұматтар берілген. Келесі ғылыми зерттеу орталықтары: БҒЗИ ҚҚМО, М.Ломоносов атындағы ММУ, ҚазҒЗМИ (ҚазНИИКЭ), ҚР ОҒМ, Казселезащита ММ және ТМД мен Қазақстан оқымыстылары: В.Е. Иогансон, В.Ф. Перов, И.П. Смирнов, А.С. Деговцев, Б. Степанов, Е.Таланов, А.Р. Медеу, М. Нурлан, Т. Сидорова Ресей Федерациясы жерлерінің қауіп-қатерлі жағдайын, соның ішінде сел қауіп-қатерін картаға түсіру әдістемесіне сараптама жасаған. Біздің мысалымызда Оңтүстік – Шығыс Қазақстан таулы және тауалды аудандарының қауіп-қатерлі жағдайы зерттеліп, масштабы (1:1000 000), селдік қауіп-қатер картасы жасалды. Селдік қауіп-қатерлі жағдайдың кеңістікте таралуына сараптама жасау нәтижесінде, оның қайталану көрсеткішіне байланысты, аймақтық аудандастырылу жұмысы жүргізілді.