Аңдатпа
Бұл мақалада лингвист ғалымдардың техникалық терминге деген көзқарастарының ретроспективті талдауы қарастырылып, аксиологиялық лингвистика аясында «темір жол» тілдік өрнектелетін тілдік құралдары қарастырылады. Антропоцентристік ұстанымға, сондай-ақ менталитетке, мәдениет пен тілге байланысты зерттелетін әрбір термин осы мақала авторларының көзқарасыбойынша құнды фрагмент немесе техникалық дүние панорамасын көрсетеді. Терминнің денотативті мағынасын қарастыру арқылы сөзбе-сөз, таңбалану мен таңбадан тұратын белгі деңгейінде әлеуметтік-мәдени және тұлғалық бірлестіктерді (идеологиялық, эмоционалдық жәнет.б.) көрсете отырып, оның коннотацияларын да сипаттайлады. Коннотациялар белгінің өзіненемес, қоғамның таңбалаушыны да, таңбалауды да қолданып, мағына беруінен туындайды.Терминдердің бұл номинативті мағыналары өздерінің аксиологиялық мағынасын көрсетеді жәнесөздік бірлігі ретінде оқшау қолданыста субъектінің тілдік санасында объектіні немесе оныңбелгіленген белгісін визуалды қабылдау процесінде ғана емес, сонымен қатар бағалау сипатынжаңартады. соңғысы есту анализаторына әсер етіп, тиісті бағалау реакциясын тудырады. Бірарнайы сөздің (контексте идея, категория, термин ретінде қарастырылатын) қолданылу процесінзерттеу этимологиялық мағынаны талдау арқылы жүзеге асады. Зерттеу объектісі ретінде –материалдық сфераның құраушы элементі ретінде қарастырылатын техникалық артефакт (кейбіравторлардың пікірінше, өмір сүру кеңістігінің элементі) болып отыр. Зерттеу пәні техникалықтүсініктеме болып табылады артефакт өзінің әртүрлі өлшемдерінде (негізінен аксиологиялықтұрғыдан). Артефактты білім беру қажеттіліктері үшін «енгізу» процесінде оның екі классикалықинтерпретация желісі арасындағы ықтимал байланысы бар (табиғи және жасанды түрде)Түйін сөздер: артефакт, аксиология, құндылық, бағалау, әлеуметтік-мәдени және тұлғалықассоциациялар, коннотациялар, термин-концепция, термин-концепция, когнитивизм.