Аңдатпа
Введение: По данным многочисленных научных исследований, известно о высокой частоте тромботических событий у госпитализированных пациентов с COVID-19. Менее 50% тромэмболий легочной артерии (ТЭЛА) связаны с признаками тромбоза глубоких вен (ТГВ) нижних конечностей. Цель исследования: Выявить значимые факторы риска возникнавения тромбоза глубоких вен (ТГВ) у реанимационных пациентов с COVID-19. Материалы и методы: Нами проведенно проспективное поперечное исследование, которое включало 465 взрослых пациентов с лабораторно подтвержденным диагнозом COVID-19, поступивших в отделении реанимации. Всем пациентам проводилась компьютерная томография органов грудной клетки, ультразвуковое ангиосканирование вен нижних конечностей, расчитывался индекс массы тела, было учтено наличие сопуствующих заболеваний и показатели сатурации крови. Из лабораторных показателей в расчет брали уровнень D-димера в плазме крови, показатели коагулограммы (фибриноген, VIII фактор). Для подгрупп с 5 или меньше человек применяли критерий хи-квадрат и Точный тест Фишера. Для количественных переменных применен дисперсионный анализ (ANOVA) и коэффициент корреляции Пирсона и Спирмена. Для множественных переменных были построены упорядоченные логистические регрессионные модели, с проведением тестов отношения правдоподобия для сравнения моделей. Результаты: У 435 (93.55%) пациентов было выявлено наличие сопутствующих заболеваний. Наиболее часто встречались артериальная гипертензия - 370 (79.57%), хроническая сердечная недостаточность - 196 (42.15%), ожирение - 161 (34.62%), сахарный диабет - 144 (30.97%), хроническая почечная недостаточность (ХПН) -58 (12.47%) и онкологические заболевания - 25 (5.38%). Средний индекс массы тела составил 29,7 кг/м2. У пациетов c ТГВ и веностазом индекс массы тела (ИМТ) был более 30 кг/м2, чем без ТГВ (32.57±10.92 кг/м2, и 30.24±6.85 кг/м2, против 29.22±6.46 кг/м2, соответственно). При ультразвуковом ангиосканировании (УЗАС) тромбоз глубоких вен был подтвержден у 60 пациентов (13,8%) и ассоциировался с более старшим возрастом (71.12±13.98 против 67.20±11.16, р<0,006), веностаз был выявлен у 56 пациентов (12%), у остальных исследуемых больных ТГВ выявлен не был. В большинстве процентов случаев ТГВ был выявлен в берцовом сегменте - 26 (43.33%), у 18 (30%) больных он был диагностирован в подколенных венах и в 14 (23.33%) случаев – в бедренном сегменте. Сахарный диабет (p=0.041), ожирение (p=0.01) и наличие ХПН (p=0.028) также являлись значимыми факторами риска для ТГВ. Выводы: значимыми факторами риска возникновения тромбоза глубоких вен у реанимационных пациентов с COVID-19 являются высокий уровень D-димера (>=2,33 мкг/мл) и сопутствующие заболеванияя, такие как ожирение, хроничеcкая почечная недостаточность, сахарный диабет. Introduction: According to scientific studies, a high incidence of thrombotic events is known in hospitalized patients with COVID-19. Less than 50% of pulmonary embolisms (PE) are associated with signs of deep vein thrombosis (DVT) of the lower extremities. Objective: To identify significant risk factors for thrombosis thrombosis (DVT) in intensive care patients with COVID-19. Materials and methods: We conducted a prospective cross-sectional study that included 465 adult patients with laboratory-confirmed COVID-19 admitted to the intensive care unit. All patients underwent computer tomography of the chest organs, ultrasound angioscanning of lower extremities, body mass index was calculated, the presence of comorbotity diseases and indicators of volumetric blood saturation were considered. The level of D-dimer in blood plasma, coagulation parameters (fibrinogen, factor VIII) were taken from laboratory parameters in calculations. For subgroups with 5 or fewer people, the chi-square test and Fisher's exact test were used. For quantitative variables, analysis of variance (ANOVA) and the Pearson and Spearman correlation coefficient were used. For multiple variables, ordered logistic regression models were built, with likelihood ratio tests performed to compare the models. Results: A total of 465 patients were included in the study. Comorbidities were present in 435 of 465 patients (93.55%) had at least one comorbidity. The most common was arterial hypertension - 370 (79.57%), followed by chronic heart failure - 196 (42.15%), obesity - 161 (34.62%), diabetes mellitus - 144 (30.97%), chronic renal failure (CRF) -58 (12.47%) and oncological diseases -25 (5.38%). The average body mass index was 29.7 kg/m2. In patients with DVT and venostasis, the body mass index (BMI) was more than 30 kg/m2 than without DVT (32.57±10.92 kg/m2, and 30.24±6.85 kg/m2, versus 29.22±6.46 kg/m2, respectively). Ultrasound angioscanning (USAS) confirmed deep vein thrombosis in 60 patients (13.8%) and was associated with older age (71.12±13.98 versus 67.20±11.16, p<0.006), venous stasis was detected in 56 patients (12%) no DVT was detected in the rest of the studied patients. In the majority of cases, DVT was detected in the tibial segment -26 (43.33%), in 18 (30%) patients it was diagnosed in the popliteal veins and in 14 (23.33%) cases in the femoral segment. Diabetes mellitus (p=0.041), obesity (p=0.01) and CRF (p=0.028) were also significant risk factors for DVT. Conclusions: Significant risk factors for deep vein thrombosis in intensive care patients with COVID-19 are high levels of D-dimer (>=2.33 μg/ml) and comorbidities such as obesity, chronic kidney failure, and diabetes mellitus. Кіріспе: Тромботикалық құбылыстардың жоғары жиілігіCOVID-19 жұқтырған ауруханаға жатқызылған науқастарда хабарланды. Өкпе эмболиясының (ӨЭ) 50%-дан азы төменгі аяқ терең вена тромбозының (ТВТ) белгілерімен байланысты. Мақсаты: COVID-19 бар интенсивті терапия пациенттерінде терен вена тромбозының(DVT) маңызды қауіп факторларын анықтау. Материалдар және әдістері: Біз реанимация бөліміне жатқызылған зертханалық жолмен расталғанCOVID-19 бар 465 ересек пациентті қамтитын перспективті көлденең зерттеу жүргіздік. Барлық науқастарға кеуде қуысының компьютерлік томографиясы жасалды, төменгі аяқ веналарына ультрадыбыстық ангиосканирлеуі жүргізілді, дене салмағының индексі есептелді, қатар жүретін ілеспелі аурулардың болуы және қанның сатурация көрсеткіштері қарастырылды. Қан плазмасындағыD-димер деңгейі, коагуляция көрсеткіштері (фибриноген, VIII фактор) есептеулерде зертханалық көрсеткіштерден алынды. 5 немесе одан аз адамы бар топшалар үшін хи-квадрат сынағы және Фишердің нақты сынағы қолданылды. Сандық айнымалылар үшін дисперсияны талдау(ANOVA) және Пирсон мен Спирман корреляция коэффициенті қолданылды. Бірнеше айнымалылар үшін үлгілерді салыстыру үшін ықтималдық арақатынасы сынақтары орындалатын реттелген логистикалық регрессия үлгілері жасалды. Нәтижелері: Зерттеуге барлығы465 науқас қатысты. 465 науқастың 435-інде(93,55%) кем дегенде бір ідеспеді аурулар болды. Ең жиі артериялық гипертензия – 370 (79,57%), одан кейін созылмалы жүрекжеткіліксіздігі – 196 (42,15%), семіздік – 161 (34,62%), қант диабеті – 144 (30,97%), созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі (БЖЖ) –58 (12,47%) және онкологиялық аурулар -25 (5,38%) болды. Дене салмағының орташа индексі 29,7 кг/м2 құрады. ТВТ және веностазбен ауыратын науқастарда дене салмағының индексі(BMI) ТВТ жоктармен салыстырғанда 30 кг/м2артық болды(32,57±10,92 кг/м2 қарсы 30,24±6,85 кг/м2, 29,22±6,46 кг/м2). Ультрадыбыстық ангиосканирлеу (УДАС) 60 науқаста терең тамыр тромбозын растады (13,8%) және егде жаспен байланысты болды (67,20±11,16-ға қарсы71,12±13,98, p<0,006), 56 науқаста(12%) веноздық тоқырау анықталды, зерттелген науқастардың қалғанбөлігінде ТВТ анықталмады. Көп жағдайда ТВТ жіліншік сегментінде -26 (43,33%), 18 (30%) науқаста қалқанша веналарда және14 (23,33%) жағдайда сан сүйегінің сегментінде анықталды. Қант диабеті (p=0,041), семіздік (p=0,01) және СБЖ (p=0,028) ТВТ үшін маңызды қауіп факторлары болды. Қорытынды: COVID-19 бар интенсивті терапия науқастарында терең тамыр тромбозының қауіп факторлары анықталды және бұл D-dimer жоғары деңгейімен (>=2,33 мкг/мл) және семіздік, созылмалы бүйрек ауруы және қант диабеті сияқты ілеспелі аурулармен байланысты.