Аңдатпа
Introduction. Preserving and promoting women's health is a priority issue for health care leaders. As a woman ages, the prevalence of gynecological and somatic diseases increases. The gynecologic care delivery model revealed age-related differences in women's use of gynecologic care across different care settings. The aimis to study the structure of the reasons for hospitalization of women with gynecological pathologies in hospitals in Almaty. Materials and methods. We analyzed hospitalized cases associated with gynecological diseases in Almaty city from 2013 to 2023. Data were taken from the National Scientific Center for Health Development. In addition, statistical analysis was performed using the SPSS 13.0 program. To obtain more reliable results, statistical analysis was performed based on the monthly totals of each final variable. Linear regression was used to estimate the trajectories of the resulting variables over time. This analysis was used to estimate the change in the number of diseases compared to the change over time, by 5 years. Values of p less than 0.05 are considered statistically significant. Results. The top of hospitalized cases with gynecological disease included uterine leiomyoma (D25) and female infertility (N97).Moreover, an increase in hospitalization is observed in female genital prolapse (N81) from 4.7% to 11.9%; benign ovarian neoplasm from 3.4% to 6.4% (D27). Forecast for the next five year shows that among women aged 18-39, uterine leiomyoma is likely to increase. Female infertility is expected to growth among young women, as well as an increase in female genital prolapse and benign ovarian tumors in all groups. Conclusion: Globally the prevalence of gynecological pathologies is increasing over time, particularly in young reproductive women. Primary health care in Kazakhstan needs to strengthen efforts to prevent gynecological diseases and their risk factors throughout increasing of the health literacy among females as well as implementing young specific programs. Введение. Сохранение и укрепление здоровья женщин является приоритетной задачей для руководителей здравоохранения. С возрастом женщины увеличивается распространенность гинекологических и соматических заболеваний. Модель оказания гинекологической помощи выявила возрастные различия в использовании женщинами гинекологической помощи в различных медицинских учреждениях. Целью исследования является изучение структуры причин госпитализации женщин с гинекологической патологией в стационары г. Алматы. Материалы и методы. Мы проанализировали госпитализированные случаи, связанные с гинекологическими заболеваниями, в городе Алматы с 2013 по 2023 год. Данные были взяты из Национального научного центра развития здравоохранения. Кроме того, статистический анализ был проведен с использованием программы SPSS13.0. Для получения более надежных результатов был проведен статистический анализ на основе ежемесячных итоговых значений каждой конечной переменной. Линейная регрессия использовалась для оценки траекторий результирующих переменных с течением времени. Этот анализ был использован для оценки изменения числа заболеваний по сравнению с изменением во времени на 5 лет. Значения p менее 0,05 считаются статистически значимыми. Результаты. В топ госпитализированных случаев с гинекологическими заболеваниями входили лейомиома матки (D25) и женское бесплодие (N97). Кроме того, наблюдается увеличение числа госпитализаций при выпадении женских половых органов (N81) с 4,7% до 11,9%; доброкачественном новообразовании яичников с 3,4% до 6,4% (D27). Прогноз на следующие пять лет показывает, что среди женщин в возрасте 18-39 лет лейомиома матки, вероятно, увеличится. Ожидается рост женского бесплодия среди молодых женщин, а также увеличение выпадения женских половых органов и доброкачественных опухолей яичников во всех группах. Вывод. Во всем мире распространенность гинекологических патологий со временем растет, особенно среди молодых женщин репродуктивного возраста. Первичной медико-санитарной помощи в Казахстане необходимо активизировать усилия по профилактике гинекологических заболеваний и связанных с ними факторов риска посредством повышения медицинской грамотности среди женщин, а также реализации программ, ориентированных на молодежь. Кіріспе. Әйелдердің денсаулығын сақтау және нығайту денсаулық сақтау басшылары үшін басымдық болып табылады. Әйелдерде жасы ұлғайған сайын гинекологиялық және соматикалық аурулардың таралуы артады. Гинекологиялық көмек моделі әйелдердің әртүрлі медициналық мекемелерде гинекологиялық көмек көрсетудегі жас айырмашылықтарын анықтады. Зерттеудің мақсаты гинекологиялық патологиясы бар әйелдерді Алматы қаласындағы стационарларға жатқызу себептерінің құрылымын зерделеу болып табылады. Материалдар мен әдістер. 2013 жылдан 2023 жылға дейін Алматы қаласында гинекологиялық ауруларға байланысты ауруханаға жатқызылған жағдайлар талданды. Деректер денсаулық сақтауды дамытудың Ұлттық ғылыми орталығынан алынды. Сонымен қатар, статистикалық талдау SPSS 13.0 бағдарламасының көмегімен жүргізілді. Неғұрлым сенімді нәтижелерге қол жеткізу үшін әрбір соңғы айнымалының ай сайынғы қорытынды мәндері негізінде статистикалық талдау жүргізілді. Уақыт өте келе алынған айнымалылардың траекториясын бағалау үшін сызықтық регрессия қолданылды. Бұл талдау 5 жылдық уақыт өзгерісімен салыстырғанда аурулар санының өзгеруін бағалау үшін пайдаланылды. 0,05-тен төмен p мәндері статистикалық маңызды болып саналады. Нәтижелер. Гинекологиялық аурулармен ауруханаға жатқызылған жағдайлардың қатарына жатырдың лейомиомасы (D25) және әйелдердің бедеулігі (N97)кірді. Сонымен қатар, әйел жыныс мүшелерінің пролапсы (N81) кезінде ауруханаға жатқызу санының 4,7% - дан 11,9% - ға дейін өсуі байқалады; аналық бездердің қатерсіз ісігі 3,4% - дан 6,4% - ға дейін (D27). Алдағы бес жылға арналған болжам 18-39 жас аралығындағы әйелдер арасында жатыр лейомиомасының жоғарылауы мүмкін екенін көрсетеді. Жас әйелдер арасында әйелдер бедеулігінің өсуі, сондай-ақ барлық топтарда әйел жыныс мүшелерінің пролапсы мен аналық бездің қатерсіз ісіктерінің жоғарылауы күтілуде. Қорытынды. Бүкіл әлемде уақыт өте келе гинекологиялық патологиялардың таралуы, әсіресе репродуктивті жастағы жас әйелдер арасында артып келеді. Қазақстанда алғашқы медициналық-санитарлық көмек әйелдер арасында медициналық сауаттылықты арттыру, сондай-ақ жастарға бағытталған бағдарламаларды іске асыру арқылы гинекологиялық аурулардың және соған байланысты қауіп факторларының алдын алу бойынша күш-жігерді жандандыру қажет.