Аңдатпа
The work is devoted to the study of the role of field practice in the preparation of biology teachers and the formation of research competence. The purpose of the work is to assess the importance of field practice in the preparation of future biology teachers for the formation of research competence. The work has data on the state of teachers of biology, the relationship between the achievement of teachers and students with elements of the preparation of future teachers. In the course of the work, methods of analyzing scientific data, conducting a survey and subsequent processing of the results were used. Data were obtained on experience, place of work, level of education and qualifications, achievements of teachers and students , as well as views on the field practice of biology teachers of the Republic of Kazakhstan. The data obtained allowed us to conclude that the research competencies of biology teachers are formed directly in the course of field training and laboratory work while studying at the university. Further achievements of teachers and students trained by these teachers are largely related to the competencies of teachers. The results and conclusions of this work can be used to update biology teacher training programs at universities, develop advanced training courses, and contain recommendations for improving the research competence of biology teachers. Keywords: Research competence, field practice, biology teachers, qualifications, university, school. Работа посвящена изучению роли учебно-полевой практики при подготовке учителей биологии и формировании исследовательских компетенции. Цель работы – оценить значение учебно-полевой практики при подготовке будущих учителей биологии для формирования исследовательских компетенции. Работа имеет данные обучителях биологии, связи достижении учителей и учащихся с методами подготовки будущих учителей. В ходе выполнения работы использовались методы анализа научных данных, проведение опроса и последующая обработка полученных результатов. Получены данные об опыте, месте работы, уровня образования и квалификации, достижениях учителей и учащихся а так же взгляды на учебно-полевую практику педагогов биологии Республики Казахстан. Полученные данные позволили сделать вывод о том что исследовательские компетенции учителей биологии формируются непосредственно в ходе прохождения учебно-полевых практик и лабораторных работ при обучении в университете. Дальнейшие достижения педагогов и учащихся подготовленных данными учителями во многом связаны с компетенциями учителей. Итоги и выводы данной работы могут использоваться при обновлении программ по подготовке учителей биологии в университетах, составлении курсов повышения квалификации и содержат рекомендации для повышения исследовательских компетенции учителей биологии. Ключевые слова: исследовательская компетентность, полевая практика, учителя биологии, квалификация, вуз, школа. Зерттеу жұмысы биология мұғалімдерін даярлаудағы және зерттеу құзыреттілігін қалып- тастырудағы оқу-далалық тәжірибенің рӛлін зерттеуге арналған. Жұмыстың мақсаты – зерттеу құзыреттілігін қалыптастыру үшін болашақ биология мұғалімдерін даярлаудағы далалық тәжірибенің маңыздылығын бағалау. Жұмыста биология мұғалімдері туралы, мұғалімдер мен оқушылардың жетістіктерінің педагогтерді даярлаудағы әдістері мен байланысы туралы мәліметтер бар. Жұмысты орындау барысында ғылыми деректерді талдау, сауалнама жүргізу және алынған нәтижелерді ӛңдеу әдістері қолданылды. Жұмыс барысында мұғалімдер мен оқушылардың тәжірибесі, жұмыс орны, білім деңгейі мен біліктілігі, жетістіктері туралы деректер және Қазақстан Республикасы биология педагогтерінің оқу-далалық тәжірибеге пікірлері алынды. Алынған мәліметтерге сүйенсек биология мұғалімдерінің зерттеушілік құзыреттілігі университетте білім алған кезіндегі оқу-далалық тәжірибелер мен зертханалық жұмыстардан ӛту барысында тікелей қалыптасады деген қорытынды жасауға мүмкіндік берді. Мұғалімдердің жеке жетістіктері мен осы ұстаздар дайындаған оқушылардың жетістіктері кӛбінесе мұғалімдердің зерттеушілік құзыреттілігімен байланысты. Бұл жұмыстың қорытындылары университеттерде биология мұғалімдерін даярлау, біліктілікті арттыру курстарын құру бойынша бағдарламаларды жаңарту кезінде пайдаланылуы мүмкін және биология мұғалімдерінің зерттеушілік құзыреттілігін арттыруға арналған ұсыныстарды қамтиды. Тҥйін сӛздер: зерттеу құзыреттілігі, далалық практика, биология мұғалімдері, біліктілік, ЖОО, мектеп.