Kırgız Türkçesinde Hayvan Adlarıyla Kurulan Deyimler (At ve İt Örneğinde)

2020

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.26650/iuturkiyat.802868
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Tarih sahnesinde farklı adlarla, çeşitli coğrafyalarda neslini devam ettirerek yaşam sürmüş olan Türk milleti, bulundukları bölgelerde hayvanlarla yakından ilgilenmiştir. Hayvanları evcilleştirme yolunu benimseyerek, insanoğluna yardımcı olan hayvanları keşfeden Türkler, böylece evcil hayvanlarla yakın bir münasebet kurmuşlardır. Evcilleştirilen hayvanlar arasında özellikle at, Türk milleti açısından gözde bir hayvan olarak ön plana çıkmıştır. Deyimler, bir dilin en önemli zenginlikleri arasında yer almaktadır. Deyimlerden yola çıkarak o dili konuşan milletin geçmişi, kültürü, örf ve adetleri ile gelenek ve görenekleri hakkında fikir edinilebilir. Tarihte iz bırakan Türk milletinin tarihi kadar dili de köklü ve zengin bir yapıya sahiptir. Türk dilinin varlıkları arasında deyimler de önemli bir yer tutmaktadır. Kuzey-Batı Türk lehçesi grubunda yer alan Kırgız Türkçesindeki deyimler arasında hayvan adlarıyla kurulan deyimler de bulunmaktadır. Bu çalışmada Kırgız Türkçesindeki hayvan adlarıyla kurulan deyimler arasında en çok görülen at ve it sözcüğüyle kurulan deyimler, at ve it sözcüğünün başka bir hayvan adıyla oluşturduğu deyimler ve atla ilgili cılkı, bee gibi sözcüklerden oluşan deyimler ele alınmıştır.