ҚАЗІРГІ АЙТЫСТЫҢ ТАҚЫРЫПТЫҚ СИПАТЫ МЕН КӨРКЕМДІК ЕРЕКШЕЛІГІ (БАЛҒЫНБЕК ИМАШЕВ АЙТЫСТАРЫ НЕГІЗІНДЕ)

2024

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.59102/kufil/2024/iss2pp200-209
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Мақалада танымал айтыскер ақын Балғынбек Имашевтың шығармашылығы зерделеніп, айтыстары қарастырылады. Ақынның айтыста көтеретін тақырыптары мен айтыстың әлеуметтік мәні, қоғамдық маңызы анықталады. Бұрынғы айтыс пен қазіргі айтыстың ұқсастық жақтары мен айырмашылықтары сараланып, дәстүр жалғастығы мәселесі көтеріледі. Бүгінгі айтыс бұрынғы жақсы үрдістерді бойына сақтап, жаңа заман табалына сай дамып, жетіліп келе жатқаны жайлы сөз етіледі. Қазіргі айтыс өкілдерінің сөз саптаулары ұлт дәрежесіне көтерілгені, ондағы ой жаңашылдығы, мәдени маңыздылығына тоқталады. Ақын Балғынбек Имашевтің соңғы 30 жылдағы айтыстары талданып, оның ішіндегі көркемдік өрнектерді орынды пайдалана алуы, буын мен ұйқас мәселері, ақынның өзіндік мақамы мен ырғағы сипатталады. Мақала ҚР ҒжЖБ министрлігінің 2023-2025 жылдарға арналған гранттық қаржыландыруымен жүзеге асырылып жатқан AP19574645 «Қазіргі айтыстың типологиясы мен поэтикасы» атты жобасы аясында жазылған.