Haber Değerinin Değişimi, Dijitalleşme ve Tabloidleşme: Rusya-Ukrayna Savaşı ve TV Haberleri

2022

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Hybrid Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.29228/itamder.6
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Türkiye’de televizyon yayıncılığının tarihi sürecini üç ayrı bölümde özetlemek gelişimini üç döneme ayırmak mümkündür: İlkin, kamusal yayıncılık (TRT), ikincil olarak özel televizyonların kurulması ve üçüncül olaraksa bugün yaşanılan dijital süreç. Kamusal yayın döneminde bilgi ve haber akışını sağlama ve kamuoyunu bilgilendirme sorumluluğu ön planda iken sermaye odaklı özel televizyon kanallarının ortaya çıkmasıyla ile eğlence içerikli programlar, sansasyonel habercilik, yanı sıra giden haberin tabloidleşmesi bu dönemi belirleyen tarz olagelmiştir. 24 Şubat 2022 tarihinde Rusya’nın Ukrayna’ya başlattığı işgal harekâtı, ana haber bültenlerinde haberin tabloidleşmesi örneklerini sunmaktadır. Bu çalışmanın öndeyisi, kamuyu etkileyen bir haber söz konusu olduğunda televizyon haberciliğinde, kamu ile özel yayıncılıkta haberin çerçevelenmesinin birbirinden farklı olduğudur. Teknolojideki gelişmelere paralel olarak habere erişimin çeşitlilik kazandığı ve dijitalleşmenin ön plana çıktığı günümüzde haber değeri ciddi değişime uğramış ve tabloidleşme artmıştır. Dolayısıyla televizyonun çoklu medya ortamlarında dijital olarak izlendiği günümüzde, haber değerinin değişimi ve dijitalleşmeyle artan tabloidleşme araştırılmaya, sorgulamaya ve bilimsel çıkarımlarda bulunmaya olanak veren bir vakadır. Bu çalışmada yöntem olarak Show TV, FOX TV ve TRT 1 ana haber bültenleri niteliksel bir içerik analizine tabi tutulmuş, ana haber bültenleri işgalin başladığı 24.02.2022 tarihinden itibaren yedi gün süreyle incelenmiştir. Çalışma sonucunda, dijitalleşmenin haber değerinde de değişime neden olduğu ve haberciliğin tabloidleştiği görülmüştür. Özel televizyon kanallarının tüm dünyayı ilgilendiren olağan dışı önemli gelişmelerin olduğu dönemlerde dahi tabloid habercilikten vazgeçmediği buna karşın kamu yayıncılığında tabloid haberlerin daha az tercih edildiği tespit edilmiştir. Dijitalleşmenin kavga, çatışma, sömürü, eğlence, istismar gibi içeriklerin üretilmesini hızlandırdığı, yurttaş gazeteciliğinin devreye girmesiyle vatandaşların da tabloidleşmeye katkı sunduğu görülmüştür.