Tarihî Türk Lehçelerinden Kazakçaya Organ Adları Üzerine Bir Deneme

2024

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.46614/ijous.1488159
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Organ adları, bir dilin temel söz varlığı içerisinde yer alan aslî sözcüklerdendir. Bu sözcükler o dilin oluşumundaki en temel unsurlar arasındadır. Bu çalışmada Kuzey-Batı (Kıpçak) grubu Türk lehçeleri içerisinde yer alan Kazakçada organ adları incelenmiştir. Kazakça, söz varlığı açısından oldukça zengin bir çağdaş Türk lehçesidir. Söz varlığının temelini Türkçe kökenli sözcükler oluşturmaktadır. Çalışmamızda Eski Türkçeden itibaren Türkçenin diğer tarihî dönem ve eserlerinde görülen organ adları tespit edilmiş ve tespit edilen bu sözcüklerin Kazakçaya yansıması verilmiştir. Sözcüklerin bugünkü Kazakçadaki görünümleri, geçirdiği fonetik değişimler ve anlam değişimleri hakkında da bilgi verilmiştir. Ayrıca bazı sözcüklere ilişkin etimolojik açıklamalara da çalışmada yer verilmiştir.