Аңдатпа
Introduction. Cystic fibrosis (CF) is an inherited, autosomal recessive disease caused by mutations in the CFTR gene. In the last decade, the effectiveness of CF treatment has increased significantly due to the development of targeted drugs aimed at restoring the function of the CFTR protein. The highest efficacy is observed in the triple combination elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor (Trikafta® (Vertex Pharmaceuticals, USA). In Kazakhstan, it has been used since 2023 (generic elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor Trilexa®, Tuteur S.A.S.I.F.I.A., Buenos Aires, Argentina). There have been no previous reports on the results of using targeted therapy in patients with CF in Kazakhstan. There is very little information about the effectiveness and safety of generic forms of CFTR modulators. Aim: to evaluate the effectiveness and safety of the generic targeted drug elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor Trilexa® (Tuteur S.A.S.I.F.I.A., Buenos Aires, Argentina) in children and adolescents with CF in real clinical practice Materials and methods.An observational study included five children with CF aged 11 to 17 years who were treated with the three-component targeted drug elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor. The safety of the drug was monitored by recording adverse events and the dynamics of the levels of biochemical blood parameters. The effectiveness of elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor was assessed after 12 months based on the results of a sweat test, anthropometric characteristics, respiratory function (FEV1), number of exacerbations and courses of antibacterial therapy. Conclusion. Within 12 months of therapy with the combination of elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor, positive dynamics of clinical and functional parameters and the safety of three-component targeted therapy were shown. It is necessary to expand the circle of children with CF receiving three-component targeted therapy and continue research to assess its effectiveness in Kazakhstan. Актуальность Муковисцидоз (МВ) - наследственное, аутосомно-рецессивное заболевание, вызванное мутациями в гене CFTR. В последнее десятилетие эффективность лечения МВ значительно возросла благодаря разработке таргетных препаратов, направленных на восстановление функции белка CFTR. Наибольшая эффективность наблюдается у тройной комбинации элексакафтор/тезакафтор/ивакафтор (Трикафта® (Vertex Pharmaceuticals, США,). В Казахстане применяется с 2023г. (генерический препарат elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor Trilexa®, Tuteur S.A.S.I.F.I.A., Buenos Aires, Argentina). Ранее сообщений о результатах применения таргетной терапии у пациентов с МВ в Казахстане не было. Информации об эффективности и безопасности генерических форм препаратов крайне мало. Цель: оценка эффективности и безопасности генерического таргетного препарата elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor Trilexa® (Tuteur S.A.S.I.F.I.A., Buenos Aires, Argentina) у детей и подростков с МВ в реальной клинической практике Материалы и методы. Проведено наблюдательное исследование, включены пять детей с МВ в возрасте от 11 до 17 лет, которым проводилось лечение трехкомпонентным таргетным препаратом элексакафтор/тезакафтор/ивакафтор. Безопасность препарата контролировали путем регистрации нежелательных явлений и динамики биохимических показателей крови. Эффективность элексакафтора/тезакафтора/ивакафтора оценивали через 12 месяцев по результатам потовой пробы, антропометрических характеристик, дыхательной функции (ОФВ1), количеству респираторных обострений и курсов антибактериальной терапии. Результаты: применение трехкомпонентной таргетной терапии элексакафтора/тезакафтора/ивакафтора (генерический препарат Трилекса®,Tuteur S.A.S.I.F.I.A., Буэнос-Айрес, Аргентина) у детей с МВ позволило улучшить показатели дыхательной функции, нутритивного статуса, потового теста, также отмечено снижение частоты легочных обострений и курсов системных антибиотиков после 12 месяцев лечения. Профиль безопасности был удовлетворительным с минимальными нежелательными явлениями. Заключение. В течение 12 месяцев терапии комбинацией элексакафтор/тезакафтор/ивакафтор показана положительная динамика клинико-функциональных показателей и безопасность трехкомпонентной таргетной терапии. Необходимо расширить круг детей с МВ, получающих трехкомпонентную таргетную терапию и продолжить исследование по оценке ее эффективности в Казахстане. Өзектілігі. Муковисцидоз (МВ) - CFTR геніндегі мутациялардан туындаған тұқым қуалайтын, аутосомды-рецессивті ауру. Соңғы онжылдықта CFTR ақуызының қызметін қалпына келтіруге бағытталған мақсатты препараттарды әзірлеу арқылы МВ емдеу тиімділігі айтарлықтай өсті. Ең жоғары тиімділік элексакафтор/тезакафтор/ ивакафтордың үштік комбинациясында байқалады (Трикафта®, Vertex Pharmaceuticals, АҚШ). Қазақстанда 2023 жылдан бастап қолданылады (генерикалық препарат elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor trilexa®, Tuteur S.A.S.I.F.I.A., Buenos Aires, Argentina). Бұған дейін Қазақстанда МВ бар пациенттерде мақсатты терапияны қолдану нәтижелері туралы хабарламалар болған жоқ. Препараттардың жалпы түрлерінің тиімділігі мен қауіпсіздігі туралы ақпарат өте аз. Мақсаты: нақты клиникалық тәжірибеде МВ бар балалар мен жасөспірімдерде elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor trilexa® (Tuteur S.A.S.I.F.I.A., Buenos Aires, Argentina) жалпы мақсатты препаратының тиімділігі мен қауіпсіздігін бағалау. Материалдар мен әдістері: Байқау зерттеуі жүргізілді, 11-17 жас аралығындағы МВ бар бес бала енгізілді, олар үш компонентті мақсатты препаратпен ем жүргізді элексакафтор/тезакафтор/ивакафтор. Препараттың қауіпсіздігі жағымсыз құбылыстарды тіркеу және қанның биохимиялық көрсеткіштері деңгейінің динамикасы арқылы бақыланды. Элексакафтордың/тезакафтордың/ивакафтордың тиімділігі 12 айдан кейін тер сынамасы, антропометриялық өлшемдер, тыныс алу функциясы (Бірінші секундта мәжбүрлі дем шығару көлемі), өршу саны және бактерияға қарсы терапия курстары бойынша бағаланды. Нәтижесі: МВ бар балаларда электрокафтор/тезакафтор/ивакафтордың үш компонентті мақсатты терапиясын (Трилекс®жалпы препараты, Tuteur S.A.S.I.F.I.A., Буэнос-Айрес, Аргентина) қолдану тыныс алу функциясының, тамақтану жағдайының, тер сынағының көрсеткіштерінің жақсарғанын көрсетті, 12 айдан кейін өкпенің өршу жиілігінің және жүйелі антибиотиктер курстарының төмендеуі байқалды емдеу. Қауіпсіздік профилі ең аз жағымсыз құбылыстармен қанағаттанарлық болды. Қорытынды.Элексакафтор/тезакафтор/ивакафтор комбинациясымен терапияның 12 айында клиникалық-функционалдық көрсеткіштердің оң динамикасы және үш компонентті мақсатты терапияның қауіпсіздігі көрсетілген. Үш компонентті мақсатты терапия алатын МВ бар балалар тобын кеңейту және оның Қазақстандағы тиімділігін бағалау бойынша зерттеуді жалғастыру қажет.