Divan Şiirinde Ata Benzetilen Dinî-Tasavvufi Kavramlar

2017

Жабық қол жеткізу Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.31834/kilissbd.342275
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Soyut kavramların anlatımı güçlendirmek için somut kavramlara benzetilmesi edebiyatta ve şiirde yaygın bir durumdur. Divan şiirinde de özellikle insana ait soyut kavramlar insana ait kavramlara benzetilerek somutlaştırılmıştır. Benzeyen soyut kavramla, kendisine benzetilen somut kavram arasında birtakım anlam ilgileri ve benzetme yönleri mevcuttur. Bu çalışmada Divan şiirindeki dinî ve tasavvufi içerikli şiirler, daha çok beyit özelinde taranarak ata benzetilen dinî ve tasavvufi kavramlar tespit edilmiştir. Atın özellikle eski dönemlerde insan hayatındaki önemi ve kültürdeki algısı düşünüldüğünde bu benzetmelerin tespiti ve yorumlanması önem arz etmektedir. Bu çalışmada atın bir benzetme ögesi olarak dinî ve tasavvufi kavramlara yansıması örneklerle gösterilmiştir. Bunun dışında atın dinî- tasavvufi bağlamda diğer hususiyetleriyle divan şiirine yansımaları da öne çıkan örneklerle verilmiştir. Dinî ve tasavvufi soyut kavramların at ve ata ilişkin somut kavramlarla somutlaştırılması, atın tabiatındaki bazı özelliklerle ilgisi olmakla birlikte, atın kültürdeki yer ve önemiyle de alakalıdır. Çalışmada atın bir öge olarak divan şiiri özelinde dinî-tasavvufi içerikli metinlerdeki yansımaları belirlenmeye çalışılmıştır.