ДУХОВНО-НРАВСТВЕННОЕ ВОСПИТАНИЕ МОЛОДЕЖИ В СИСТЕМЕ ФИЗИЧЕСКОЙ КУЛЬТУРЫ И СПОРТА

2025

Жабық қол жеткізу Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.52445/bkeu.2025.71.64.008
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

В данной статье рассматриваются различные проблемы, возникающие в процессе духовно нравственного воспитания молодежи, которые вызваны активным социально-экономическим расслоением казахстанского общества, а также ослаблением роли традиционных культурных ценностей. В рамках статьи авторы отмечают, что в последние десятилетия в стране активно разрабатываются и принимаются важные нормативные документы в сферах культуры, образования, социальной и молодежной политики, в которых в той или иной мере затрагиваются вопросы, связанные с развитием духовно-нравственных ориентиров молодежи и ее вовлечением в социально-культурную деятельность. Исследование темы духовно-нравственного воспитания молодежи проводилось с использованием различные методов, которые соответствуют поставленным целям и задачам. Авторы полагают, что процесс организации физического воспитания обучающихся, как способа их приобщения к ценностям, может основываться на четко сформированной системе нравственных ориентиров. Именно нравственные ценности могут выступать в качестве аксиологической основы физического воспитания. При этом важную роль играет четкая система нравственных установок, которые могут выступать в качестве основы физического воспитания и служить базой для личностного развития молодежи. Кроме того, авторы уделяют внимание проблеме формирования ценностных ориентаций у обучающихся занимающихся спортом. По мнению авторов, профессиональный спорт, направленный на достижение высоких результатов, зачастую снижает значимость нравственной составляющей личности и в связи с этим физическое воспитание можно рассматривать как один из возможных механизмов и способов приобщения спортсменов к нравственным ценностям, способствующих духовному развитию и гармоничному становлению личности. Бұл мақалада қазақстандық қоғамның белсенді әлеуметтік-экономикалық стратификациясынан, сондай-ақ дәстүрлі мәдени құндылықтардың рөлінің әлсіреуінен туындаған жастарды рухани-адамгершілік тәрбиелеу процесінде туындайтын түрлі проблемалар қарастырылады. Мақала аясында авторлар соңғы онжылдықтарда елімізде мәдениет, білім беру, әлеуметтік және жастар саясаты салаларында маңызды нормативтік құжаттар белсенді түрде әзірленіп, қабылданып жатқанын, онда жастардың рухани-адамгершілік бағдарларын дамытуға және оны әлеуметтікмәдени қызметке тартуға байланысты мәселелер қандай да бір дәрежеде қозғалатынын атап өтті. Жастарды рухани-адамгершілік тәрбиелеу тақырыбын зерттеу мақсаттар мен міндеттерге сәйкес келетін әртүрлі әдістерді қолдана отырып жүргізілді. Авторлар оқушылардың дене тәрбиесін ұйымдастыру процесі оларды құндылықтарға баулу тәсілі ретінде моральдық бағдарлардың нақты қалыптасқан жүйесіне негізделуі мүмкін деп санайды. Бұл дене тәрбиесінің аксиологиялық негізі бола алатын адамгершілік құндылықтар. Сонымен қатар, дене тәрбиесінің негізі бола алатын және жастардың жеке дамуына негіз бола алатын моральдық көзқарастардың нақты жүйесі маңызды рөл атқарады. Сонымен қатар, авторлар спортпен шұғылданатын білім алушыларда құндылық бағдарларын қалыптастыру мәселесіне назар аударады. Авторлардың пікірінше, жоғары нәтижелерге қол жет- кізуге бағытталған кәсіби спорт көбінесе адамның адамгершілік құрамдас бөлігінің маңыздылығын төмендетеді және осыған байланысты дене тәрбиесін спортшыларды адамның рухани дамуы мен үйлесімді қалыптасуына ықпал ететін адамгершілік құндылықтармен таныстырудың мүмкін механизмдері мен тәсілдерінің бірі ретінде қарастыруға болады. This article discusses many problems in the spiritual and moral education of young people caused by the intensive process of socio-economic stratification of Kazakhstan’s society, as well as the decline in the role of traditional cultural values. The article notes that over the past decade, a number of important documents have been adopted in the field of culture, education, social and youth policy, which to some extent touched upon the problems of socio-cultural activity of young people («the doctrine of national education in Kazakhstan»). The study used different methods, adequate goals and objectives. In our opinion, the Organization of physical education of students as an acquaintance with values should be based on a specific value system, and moral values that express the axiological foundations of physical education can become such values. The article notes that the problem of the formation of the value sphere of the consciousness of a student athlete is relevant, since professional sports are primarily aimed at achieving high results, the content of which largely balances the moral sphere of the individual, constituting values. Familiarization of a student athlete with values in the process of physical education, in our opinion, is one of the possible ways to develop his morality.