Аңдатпа
Background: Informal caregivers of stroke survivors face substantial physical, emotional, and cognitive demands, particularly when patients exhibit cognitive impairment. Despite their pivotal role in post-stroke recovery, many caregivers lack adequate preparation, knowledge, and practical skills, placing them at risk for stress, depression, and reduced quality of life. Evidence-based guidance for supporting informal caregivers, particularly in regional contexts remains limited. Objective: This study aims to examine determinants of caregiver burden and the relationships among quality of life, depression, and social support in informal caregivers of stroke survivors with cognitive impairment during the first six months post-stroke. Methods: A mixed-methods design will be conducted in Aktobe, Kazakhstan. The quantitative component includes a longitudinal study of 88 caregivers to assess changes over time and a cross-sectional sample of 310 caregivers to examine associations between caregiver burden and potential determinants. Data will be collected at three time points, 1-, 3-, and 6-months post-stroke, using the iVICQ (iMTA Valuation of Informal Care Questionnaire) questionnaire alongside validated measures of social support and depression. The qualitative component involves semi-structured interviews to explore caregivers’ lived experiences, perceived needs, and challenges. Integration of quantitative and qualitative findings will provide a more comprehensive understanding of informal caregiving experiences and support the development of context-specific caregiver support strategies. Conclusions: This study will provide the first comprehensive assessment of caregiver burden and unmet needs among informal caregivers of stroke survivors with cognitive impairment. The findings are expected to advance understanding of informal caregiving dynamics and support the integration of caregiver support into healthcare systems. Введение: Лица, осуществляющие неформальный уход за пациентами, перенесшими инсульт, сталкиваютсясо значительными физическими, эмоциональными и когнитивными трудностями, особенно когдау пациентов наблюдаются когнитивные нарушения. Несмотря на их ключевую роль в восстановлении после инсульта, многим лицам, осуществляющим уход, не хватает надлежащей подготовки, знаний и практических навыков, что подвергает их риску возникновения стресса, депрессии и снижения качества жизни. Научно обоснованные рекомендации по оказанию поддержки неформальным лицам, осуществляющим уход, особенно в региональных условиях, остаются ограниченными. Цель исследования: изучение детерминант бремени ухода, а также взаимосвязей между качеством жизни, депрессией и социальной поддержкой у неформальных лиц, осуществляющих уход за пациентами, перенесшими инсульт и имеющими когнитивные нарушения, в течение первых шести месяцев после инсульта. Материалы и методы:Исследование с использованием смешанных методов будет проводиться в городе Актобе, Казахстан. Количественный компонент включает лонгитюдное исследование из 88 лиц, осуществляющих уход, для оценки изменений во времени, а также поперечную выборку из 310 лиц, осуществляющих уход, для изучения взаимосвязей между бременем ухода и потенциальными детерминантами. Данные будут собираться в три временные точки - через 1, 3 и 6 месяцев после инсульта с использованием опросника iVICQ (iMTA Valuation of Informal Care Questionnaire), а также валидированных инструментов оценки социальной поддержки и депрессии. Качественный компонент включает полуструктурированные интервью, направленные на изучение жизненного опыта лиц, осуществляющих уход, их воспринимаемых потребностей и трудностей. Интеграция количественных и качественных результатов позволит получить более всестороннее понимание опыта неформального ухода и будет способствовать разработке контекстно-ориентированных стратегий поддержки лиц, осуществляющих уход. Выводы: Данное исследование позволит впервые провести комплексную оценку бремени ухода и неудовлетворённых потребностей среди неформальных лиц, осуществляющих уход за пациентами, перенесшими инсульт и имеющими когнитивные нарушения. Ожидается, что полученные результаты расширят понимание динамики неформального ухода и будут способствовать интеграции поддержки лиц, осуществляющих уход, в систему здравоохранения. Кіріспе: Инсульт алған пациенттерге бейресми күтім көрсететін тұлғалар, әсіресе пациенттерде когнитивтік бұзылыстар болған жағдайда, елеулі физикалық, эмоционалдық және когнитивтік қиындықтарға тап болады. Инсульттан кейінгі қалпына келу үдерісіндегі олардың маңызды рөліне қарамастан, күтім көрсетушілердің көпшілігінде тиісті дайындық, білім және практикалық дағдылар жеткіліксіз, бұл оларда стресс, депрессия және өмір сапасының төмендеу қаупін арттырады. Бейресми күтім көрсетушілерге, әсіресе өңірлік жағдайларда, қолдау көрсету бойынша ғылыми негізделген ұсынымдар әлі де шектеулі болып отыр. Зерттеудің мақсаты: инсульттан кейінгі алғашқы алты ай ішінде инсультпен ауыратын және когнитивті бұзылулары бар науқастарды күтетін бейресми адамдардағы күтім ауыртпалығының детерминанттарын, сондай-ақ өмір сапасы, депрессия және әлеуметтік қолдау арасындағы байланысты зерттеу. Материалдар мен әдістер: Аралас әдістерді қолданатын зерттеу Қазақстан Республикасы, Ақтөбе қаласында жүргізіледі. Сандық компонент уақыт бойынша өзгерістерді бағалау үшін 88 күтім көрсетуші тұлғаны қамтитын лонгитюдтік зерттеуді, сондай-ақ күтім жүктемесі мен ықтимал детерминанттар арасындағы өзара байланыстарды зерттеу үшін 310 күтім көрсетуші тұлғадан тұратын көлденең қималы іріктемені қамтиды. Деректер инсульттан кейінгі 1, 3 және 6 айда үш уақыт нүктесінде iVICQ (iMTA Valuation of Informal Care Questionnaire) сауалнамасын, сондай-ақ әлеуметтік қолдау мен депрессияны бағалауға арналған валидтелген құралдарды пайдалану арқылы жиналады. Сапалық компонент күтім көрсетуші тұлғалардың өмірлік тәжірибесін, қабылданатын қажеттіліктері мен қиындықтарын зерделеуге бағытталған жартылай құрылымдалған сұхбаттарды қамтиды. Сандық және сапалық нәтижелерді интеграциялау бейресми күтім тәжірибесін неғұрлым жан-жақты түсінуге мүмкіндік береді және күтім көрсететін тұлғаларды қолдаудың контекстке бейімделген стратегияларын әзірлеуге ықпал етеді. Қорытынды: Бұл зерттеу инсульт алған және когнитивтік бұзылыстары бар пациенттерге бейресми күтім көрсететін тұлғалар арасында күтім жүктемесі мен қанағаттандырылмаған қажеттіліктерді алғаш рет кешенді бағалауға мүмкіндік береді. Алынған нәтижелер бейресми күтім динамикасын түсінуді кеңейтеді және күтім көрсететін тұлғаларды қолдауды денсаулық сақтау жүйесіне интеграциялауға ықпал етеді.