Аңдатпа
В статье рассматриваются результаты исследований по управлению качеством угля месторождения Шубарколь. Объект работы – пласты 2V и 1V, характеризующиеся низкой зольностью и высокой теплотворной способностью. Основное внимание уделено применению циклично-поточной технологии, селективной выемки и пневмосепарации. Установлено, что внедрение данных технологий позволяет снизить вариацию зольности, обеспечить более равномерное усреднение угольной массы и повысить коэффициент извлечения. Испытания установок сухой пневмосепарации подтвердили возможность снижения зольности до 9–11% при выходе концентрата до 60%. Дополнительным преимуществом является брикетирование угольной мелочи, что обеспечивает полное использование сырья и улучшает экологию. Экономика показывает, что внедрение комплекса технологий увеличивает рыночную стоимость угля более чем в 2 раза и снижает себестоимость на 15–20% Мақалада Шұбаркөл кен орнындағы көмір сапасын басқару зерттеулерінің нәтижелері қарастырылған. Зерттеу нысаны – төмен күлділігі және жоғары жылу сыйымдылығымен ерекшеленетін 2V және 1V қабаттары. Негізгі назар циклдік-ағын технологиясын, селективті өндіруді және пневмосепарацияны қолдануға аударылған. Бұл технологияларды енгізу күлдік көрсеткішті азайтуға, көмір массасының біркелкілігіне қол жеткізуге және өндіру коэффициентін арттыруға мүмкіндік беретіні анықталды. Құрғақ пневмосепарация қондырғыларын сынау кезінде концентраттың түсімі 60%-ға дейін болғанда күлдік 9–11%-ға дейін төмендейтіні расталды. Тиімділікті арттырудың қосымша жолы – көмір ұнтағын брикеттеу, бұл шикізатты толық пайдалануға мен экологияны жақсартуға мүмкіндік береді. Экономикалық есептеулер бойынша, технологиялар кешенін енгізу көмірдің құнын 2 еседен астам арттырып, өзіндік құнын 15–20%-ға төмендетеді The article presents research results on coal quality management at the Shubarkol deposit. The study focuses on seams 2V and 1V, characterized by low ash content and high calorific value. Main attention is given to the application of cyclic-flow technology, selective mining, and pneumatic separation. It was found that implementing these technologies reduces ash variability, ensures more uniform coal mass homogenization, and increases the recovery rate. Tests of dry pneumatic separation units confirmed the possibility of reducing ash content to 9–11% with a concentrate yield of up to 60%. An additional advantage is briquetting fine coal, which ensures full raw material utilization and improves environmental performance. Economic analysis shows that introducing the technology complex more than doubles the coal’s market value and reduces production costs by 15–20%