Аңдатпа
Рост транзитных грузопотоков по международным транспортным коридорам и старение парка искусственных сооружений актуализируют задачу модернизации системы диагностики мостов Республики Казахстан. Цель исследования —сравнительный анализ нормативно-технических и технологических подходов Китайской Народной Республики к обследованию и мониторингу автодорожных мостов и разработка предложений по их адаптации к климатическим и эксплуатационным условиям Казахстана. Методологическую основу составили натурные технические наблюдения мостовых сооружений агломерации дельты Жемчужной реки (г. Гуанчжоу, май 2026 г.) и сопоставительный анализ пяти китайских нормативно-технических документов, включая JTG/T5214-2022 и GDJT002-09-2025 [9] с действующей нормативной базой Республики Казахстан. Установлено, что ключевыми элементами китайской модели являются двухуровневое категорирование мостов, регламентированное применение беспилотных летательных аппаратов и концепция «облегченного» мониторинга типовых сооружений на основе пространственно-временных больших данных. Обоснована применимость указанных подходов при условии их адаптации к резко континентальному климату, паводковым и ледовым воздействиям и структуре транспортных нагрузок Казахстана. Практическая значимость состоит в сформированных предложениях для плана разработки нормативно-технических документов на 2027 год. Халықаралық көлік дәліздері бойынша транзиттік жүк ағындарының өсуі және жасанды құрылыстар паркінің тозуы Қазақстан Республикасының көпірлерді диагностикалау жүйесін жаңғырту міндетін өзекті етеді. Зерттеудің мақсаты —Қытай Халық Республикасының автожол көпірлерін тексеру мен мониторингтеуге қатысты нормативтік-техникалық және технологиялық тәсілдерін салыстырмалы талдау және оларды Қазақстанның климаттық және пайдалану жағдайларына бейімдеу жөніндегі ұсыныстарды әзірлеу. Әдіснамалық негізді Гуанчжоу қаласындағы (2026 ж. мамыр) көпір құрылыстарын натуралық техникалық бақылау және JTG/T5214-2022 пен GDJT002-09-2025 қоса алғанда, бес қытайлық нормативтік-техникалық құжатты Қазақстан Республикасының қолданыстағы нормативтік базасымен салыстырмалы талдау құрады. Қытай моделінің негізгі элементтері: көпірлерді екі деңгейлі санаттау, ұшқышсыз ұшу аппараттарын регламенттелген қолдану және кеңістіктік-уақыттық үлкен деректер негізіндегі үлгілік құрылыстардың «жеңілдетілген» мониторингі тұжырымдамасы екені анықталды. Аталған тәсілдердің күрт континенттік климатқа, су тасқыны мен мұз жүрісі әсерлеріне және Қазақстанның көлік жүктемелерінің құрылымына бейімделген жағдайда қолданылуы негізделді. Практикалық маңыздылығы —2027 жылға арналған нормативтік-техникалық құжаттарды әзірлеу жоспарына қалыптастырылған ұсыныстар. The growth of transit freight flows along international transport corridors and the ageing of the stock of engineering structures make the modernization of the bridge diagnostics system of the Republic of Kazakhstan an urgent task. The aim of this study isa comparative analysis of the regulatory, technical and technological approaches of the People's Republic of China to the inspection and monitoring of highway bridges, and the development of proposals for their adaptation to the climatic and operational conditions of Kazakhstan. The methodology combines field technical observations of bridge structures in the Pearl River Delta agglomeration (Guangzhou, May 2026) with a comparative analysis of five Chinese normative documents, including JTG/T 5214-2022 and GDJT 002-09-2025, against the current regulatory framework of Kazakhstan. It was established that the key elements of the Chinese model are two-level bridge categorization, regulated application of unmanned aerial vehicles, and the concept of lightweight monitoring of typical structures based on spatio-temporal big data. The applicability of these approaches is substantiated subject to their adaptation to the sharply continental climate, flood and ice impacts, and the traffic load structure of Kazakhstan. The practical significance lies in the proposals formulated for the 2027 plan for the development of normative and technical documents.