Аңдатпа
Background: Drug-resistant epilepsy can significantly impair cognitive functioning in individuals with epilepsy, adversely affecting their social, academic, occupational, and everyday functioning. Objective: To assess the relationship between executive functioning measured by Epitrack and sociodemographic and clinical factors in patients with drug-resistant epilepsy in Kazakhstan. Materials and methods: This retrospective cross-sectional study included 20 adult patients with drug-resistant epilepsy who underwent Epitrack assessment as part of presurgical evaluation at the Epilepsy Center between January and December 2025. Collected data included demographic, clinical, and sociodemographic variables. Quantitative variables with non-normal distribution were analyzed using the non-parametric Mann–Whitney U test for independent groups, with results reported as median (Q1; Q3). Statistical significance was defined as p<0.05. Results: Analysis of executive functioning based on Epitrack scores showed that a statistically significant association was found only for employment status in the significantly impaired group (p=0.043). Higher education predominated in the average group (6; 85.7%), whereas secondary education was more common in the mildly (60%) and significantly impaired groups (75%), although not statistically significant (p=0.056) but higher educational attainment was associated with better executive outcomes. Men predominated in the average executive functioning group (5; 71.4%), whereas women were more common in the mildly (3; 60%) and significantly impaired groups (5; 62.5%), with no significant differences. Unmarried patients predominated across all groups (71.4%, 60%, and 75%), without statistical significance. Conclusions: Findings indicate that executive performance, measured via Epitrack, is a key determinant of employment outcomes in Kazakhstani DRE patients. Higher scores were linked to better work status, highlighting the intersection of cognitive health, education, and quality of life. Consequently, routine neuropsychological assessment is recommended as a core component of comprehensive epilepsy care in the region. Введение: Фармакорезистентная эпилепсия может значительно ухудшать когнитивные функции у пациентов, отрицательно влияя на их социальную, учебную, профессиональную и повседневную активность. Цель: Оценить взаимосвязь исполнительных функций, измеренных с помощью Epitrack, с социодемографическими и клиническими факторами у пациентов с лекарственно-резистентной эпилепсией в Казахстане. Материалы и методы: В ретроспективное поперечное исследование включены 20 взрослых пациентов с фармакорезистентной эпилепсией, прошедших оценку по шкале Epitrack в рамках предоперационного обследования в Центре эпилепсии в период с января по декабрь 2025 года. Собраны демографические, клинические и социодемографические данные. Количественные переменные с ненормальным распределением анализировались с использованием непараметрического критерия Манна–Уитни для независимых групп, результаты представлены в виде медианы (Q1; Q3). Уровень статистической значимости принят равным p<0,05. Результаты: Анализ исполнительных функций по шкале Epitrack показал, что статистически значимая ассоциация выявлена только для статуса занятости в группе с выраженными нарушениями (p=0,043). Высшее образование преобладало в группе со средним уровнем (6; 85,7%), тогда как в группах с умеренными (60%) и выраженными нарушениями (75%) чаще встречалось среднее образование (p=0,056), при этом более высокий уровень образования был связан с лучшими исполнительными функциями. В группе со средним уровнем преобладали мужчины (5; 71,4%), тогда как в группах с умеренными (3; 60%) и выраженными нарушениями (5; 62,5%) чаще встречались женщины; различия не достигли статистической значимости. Незамужние/неженатые пациенты преобладали во всех группах (71,4%, 60% и 75%) без статистически значимых различий. Заключение: Полученные данные свидетельствуют о том, что исполнительные функции, оцененные с помощью Epitrack, являются важным фактором, связанным с трудовой занятостью у пациентов с лекарственно-резистентной эпилепсией в Казахстане. Более высокие показатели ассоциированы с лучшим трудовым статусом, что подчеркивает взаимосвязь когнитивного здоровья, образования и качества жизни. В связи с этим рекомендуется включение рутинной нейропсихологической оценки в комплексное ведение пациентов с эпилепсией в регионе. Кіріспе. Фармакорезистентті эпилепсия пациенттердің когнитивті қызметін айтарлықтай нашарлатуы мүмкін, олардың әлеуметтік, оқу, кәсіптік және күнделікті белсенділігіне теріс әсер етеді. Мақсат. Қазақстанда дәріге төзімді эпилепсиямен ауыратын пациенттерде Еpitrack көмегімен өлшенген атқарушы функциялардың социодемографиялық және клиникалық факторлармен өзара байланысын бағалау. Материалдар мен әдістер. Ретроспективті көлденең зерттеуге 2025 жылдың қаңтар-желтоқсан айлары аралығында Эпилепсия орталығында операция алдындағы тексеру шеңберінде Еpitrack шкаласы бойынша бағаланған фармакорезистентті эпилепсиямен ауыратын 20 ересек пациент кіреді. Демографиялық, клиникалық және социодемографиялық мәліметтер жинақталған. Қалыпты емес үлестірімі бар сандық айнымалылар тәуелсіз топтар үшін Манн-Уитнидің параметрлік емес өлшемшартын қолдана отырып талданды, нәтижелер медиана түрінде ұсынылды (Q1; Q3). Статистикалық маңыздылық деңгейі p<0,05-ке тең қабылданады. Нәтижелер. Еpitrack шкаласы бойынша атқарушы функцияларды талдау статистикалық маңызды бірлестік тек айқын бұзушылықтары бар топтағы жұмыспен қамту мәртебесі үшін анықталғанын көрсетті (p=0,043). Орта деңгейдегі топта жоғары білім басым болды (6; 85,7%), ал орташа (60%) және ауыр бұзылулары бар топтарда (75%) орта білім жиі кездеседі (p=0,056), жоғары білім деңгейі жақсы атқарушы функциялармен байланысты болды. Орташа деңгейдегі топта ер адамдар басым болды (5; 71,4%), ал орташа топтарда (3; 60%) және айқын бұзушылықтар (5; 62,5%) әйелдер жиі кездеседі; айырмашылықтар статистикалық маңыздылыққа жете алмады. Үйленбеген пациенттер барлық топтарда (71,4%, 60% және 75%) статистикалық маңызды айырмашылықтарсыз басым болды. Қорытынды. Алынған деректер Epitrack көмегімен бағаланған атқарушы функциялар Қазақстанда дәріге төзімді эпилепсиямен ауыратын науқастардың еңбекпен қамтылуына байланысты маңызды фактор болып табылатынын көрсетеді. Жоғары көрсеткіштер когнитивті денсаулық, білім және өмір сапасы арасындағы байланысты көрсететін жақсы еңбек жағдайымен байланысты. Осыған байланысты аймақтағы эпилепсиямен ауыратын науқастарды кешенді басқаруға әдеттегі нейропсихологиялық бағалауды қосу ұсынылады.