АБАЙСЫЗДА ҚЫЛМЫС ЖАСАҒАН ҚЫЛМЫСКЕРЛЕРДІҢ КРИМИНОЛОГИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ

2026

Жабық қол жеткізу Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.51889/2959-6181.2026.83.1.008
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Мақалада абайсыз қылмыскерлердің психологиялық ерекшеліктерін қарастырады. Зерттеулер кӛрсеткендей, абайсызда қылмыстық құқық бұзушылық жасағандардың қасақана қылмыс жасағандардан психологиялық ерекшеліктері бойынша түбегейлі ерекшеленетіндігі туралы айтылады.Сондай-ақ, абайсыз қылмыскерлерлердіңбейқамдығы, әсіресе, фрустрация жағдайларына жауапкершіліксіз реакцияларымен, яғни сәтсіздіктер мен шығындар үшін кінәні ӛздеріне жүктеумен сипатталған кезде, қасақана қылмыскерлерге қарағанда, олардың қайғылы жағдайларда жазадан тыс реакциялармен сипатталатындығы, яғни бәріне басқаларды кінәлау үрдісімен ерекшеленетіндігі кӛрсетілген.Мақалада сондай-ақ абайсыз қылмыскерлердің қобалжу деңгейінің жоғары екендігі сипатталған. Бұл қасиетке ие адамдарда ӛз-ӛзіне сенімсіздік, күйзеліс жағдайында уайымдауға бейімділік және шамадан тыс ӛзін-ӛзі бақылау байқалатындығы айтылған.Оқысжағдайларды олардың оңай шатастыруы және ұтымды және сабырлы емес, қауіп-қатерге эмоционалды түрде жауап беретіндігі кӛрсетілген. Мұндай оқиғалардың тӛтенше жағдайларда тәртіпсіздікке және қателер санының артуына әкелетіндігі айтылған.Мақалада жеке тұлғаның психологиялық ерекшеліктері абайсыз қылмыстық мінез-құлықтың қалыптасуының нақты механизмін анықтайды деген қорытынды жасалады, онда шешуші рӛлді зиян келтіру ниеті емес, мінез-құлықтың бұзылуы және экстремалды немесе стресстік жағдайда жіберілген қателіктер атқарады.