Аңдатпа
В статье представлены результаты исследований по оценке влияния естественной тяги на проветривание подземных горных выработок рудника Ушкатын-3. На основе анализа сезонных температурных изменений и аэродинамического моделирования вентиляционной сети разработаны рекомендации по оптимизации режимов проветривания. Установлено, что зимой естественная тяга может вызывать рециркуляцию струи и обледенение выработок, а летом – снижать производительность вентиляторов главного проветривания. Предложены методы снижения ее негативного влияния за счет применения вентиляторов местного проветривания и рациональных схем вентиляции. Результаты могут быть использованы на горнодобывающих предприятиях с комбинированной открыто-подземной разработкой для повышения безопасности и устойчивости проветривания Мақалада Ушкатын-3 кенішінің жерасты тау-кен қазбаларын желдетуге табиғи тартылыс күшінің әсерін бағалау нәтижелері ұсынылған. Маусымдық температуралық өзгерістерді талдау және желдету желісін аэродинамикалық модельдеу негізінде желдету режимдерін оңтайландыру бойынша ұсыныстар әзірленді. Қыс мезгілінде табиғи тартылыс ауа ағынының рециркуляциясын және қазбалар қабырғаларының мұздануын туындататыны, ал жазда – бас желдеткіштердің өнімділігін төмендететіні анықталды. Оның теріс әсерін азайту үшін жергілікті желдеткіштерді қолдану және тиімді желдету сұлбаларын таңдау ұсынылды. Зерттеу нәтижелері кен орнын ашық-жерасты аралас әдіспен игеретін тау-кен кәсіпорындарында жұмыстардың қауіпсіздігін және желдетудің тұрақтылығын арттыру үшін пайдаланылуы мүмкін The article presents the results of a study on the impact of natural draft on the ventilation of underground workings at the Ushkatyn‑3 mine. Based on an analysis of seasonal temperature variations and aerodynamic modeling of the mine’s ventilation network, recommendations were developed to optimize ventilation regimes. It was found that in winter, natural draft can cause airflow recirculation and ice formation on the walls of the workings, while in summer, it can reduce the performance of main ventilation fans. Methods to mitigate the negative effects of natural draft, such as the use of local ventilation fans and the selection of efficient ventilation schemes, are proposed. The results can be applied at mining enterprises using a combined open‑pit and underground mining system to improve work safety and the stability of ventilation