СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ МЕР ОБЕСПЕЧЕНИЯ ПРОДОВОЛЬСТВЕННОЙ БЕЗОПАСНОСТИ НА ОСНОВЕ ПРИНЦИПОВ ЗЕЛЁНОЙ ЭКОНОМИКИ

2026

Жабық қол жеткізу Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.71050/2305-3348.2026.18.1.007
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Цель статьи - научно обосновать комплекс мер по обеспечению продовольственной безопасности регионов Казахстана на основе принципов зелѐной экономики и логики food systems. Предложена интегративная пятиблочная модель региональной диагностики, включающая: экологически устойчивое производство, цифровизацию и инновации, инфраструктуру и логистику, финансовые механизмы, социальное измерение. Эмпирическая база исследования - результаты анкетирования (n=609) по 20 административным единицам (17 областей и 3 города республиканского значения). Для каждого региона рассчитаны профили по блокам (доли упоминаний), определѐн ведущий блок, а также оценена устойчивость классификации через разрыв между первым и вторым приоритетами. Полученные результаты показывают доминирование экологического блока как ключевого ограничения (14 из 20 регионов), при заметной группе регионов, где ведущим барьером выступают инфраструктура и логистика (5 регионов). Финансовые ограничения в качестве ведущего приоритета выявлены точечно (1 регион) и характеризуются низкой устойчивостью классификации. На основе типологии сформирован адресный пакет мер, ориентированный на ресурсную эффективность и климатическую устойчивость, модернизацию логистики и хранения, настройку финансовых инструментов и снижение социально-ценовых рисков доступности продовольствия. Мақаланың мақсаты - жасыл экономика қағидаттары мен азық-түлік жүйелері (food systems) тәсілін біріктіре отырып, Қазақстан өңірлерінің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге арналған шаралар кешенін ғылыми негіздеу. Зерттеуде өңірлік диагностиканың бес блоктан тұратын интеграцияланған моделі ұсынылады: экологиялық тұрақты өндіріс, цифрландыру және инновациялар, инфрақұрылым және логистика, қаржылық тетіктер, әлеуметтік өлшем. Эмпирикалық база ретінде 20 әкімшілік бірлік бойынша жүргізілген сауалнама нәтижелері пайдаланылды (n=609; 17 облыс және республикалық маңызы бар 3 қала). Әр өңір үшін блоктық профильдер (аталу жиілігінің үлестері) есептеліп, жетекші блок анықталды, сондай-ақ бірінші және екінші басымдық арасындағы айырма арқылы жіктеудің «сенімділік» деңгейі бағаланды. Нәтижелер экологиялық тұрақты өндіріс блогының негізгі шектеуші фактор ретінде басымдығын көрсетеді (20 өңірдің 14-і), ал бірқатар өңірлерде жетекші кедергі инфрақұрылым мен логистика болып табылады (5 өңір). Қаржылық шектеулер жетекші басымдық ретінде жекелеген жағдайда ғана байқалып, жіктеу тұрақтылығы төмен деңгейде сипатталады. Ұсынылған типология негізінде ресурс тиімділігі мен климаттық орнықтылыққа, сақтаулогистикалық инфрақұрылымды жаңғыртуға, қаржылық құралдарды дәл баптауға және азық-түлікке қолжетімділіктің әлеуметтік-бағалық тәуекелдерін төмендетуге бағытталған шаралар пакеті қалыптастырылды. The article aims to substantiate a set of policy measures to strengthen food security across the regions of Kazakhstan by integrating green economy principles with a food-systems perspective. The study develops an integrated five-block diagnostic framework covering: environmentally sustainable production, digitalization and innovation, infrastructure and logistics, financial mechanisms, and the social dimension. The empirical basis is a regional survey dataset (n=609) spanning 20 administrative units (17 regions and three cities of republican significance). For each region, block profiles are calculated as shares of mentions, the leading constraint is identified, and classification “confidence” is assessed via the gap between the first and second priorities. The results reveal the predominance of environmentally sustainable production as the main constraint (14 out of 20 regions), while a distinct group of regions is primarily constrained by infrastructure and logistics (5 regions). Financial constraints emerge as the leading priority only in a single case and show low stability of classification. Based on the derived typology, the paper proposes a targeted policy package focused on resource efficiency and climate resilience, upgrading storage and logistics, calibrating financial instruments, and mitigating social and price-related risks affecting food access.