SYMBOLS OF IDENTITY: SEMIOTIC AND ARCHETYPAL MEANINGS OF KAZAKH CLAN NAMES

2026

Жабық қол жеткізу Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.70239/arsu.2026.t83.n1.22
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Мақала қазақ халқының архетиптік ойлауын, тарихи жадын және дәстүрлі дүниетанымын бейнелейтін лингвомәдени және семиотикалық белгілер ретінде қазақ ру атауларын кешенді талдауға арналған. Жалпы ру атаулары әлеуметтік және генеалогиялық құрылымның элементтері ретінде ғана емес, сонымен қатар ежелгі символдық және мифологиялық идеялар жазылған тұрақты мәдени кодтар ретінде қарастырылады. Зерттеудің мақсаты - қазақ ру атауларының архетиптік және таңбалы-символдық негіздерін анықтау, сондай-ақ мәдени ақпаратты сақтау мен таратудың әмбебап құралы ретінде тілдің рөлін анықтау. Зерттеу материалы генеалогиялық, этнографиялық және лингвистикалық дереккөздерде тіркелген Қазақ ру атаулары және оларға сәйкес келетін ру белгілері (таңбалары) болды. Жұмыстың әдіснамалық негізін семиотикалық, этимологиялық, архетиптік және лингвомәдениеттану әдістері құрайды, бұл жалпы атауларды олардың тілдік формасы, мағынасы мен мәдени мазмұнының бірлігінде қарастыруға мүмкіндік береді. Зерттеу нәтижесінде ру атаулары ежелгі архетиптер (батырлық, тектілік, отбасы, кеңістік, тотемдік бейнелер) негізінде қалыптасқан және ұлттық мәдени жадының маңызды элементтері ретінде қызмет атқаратын тұрақты тілдік таңбалар екендігі анықталды. Атрибутивті сөзжасамдық модельдер тілдік санада символдық мағыналардың шоғырлануына ықпал етеді және олардың ұрпақтар арасында таралуын қамтамасыз етеді.