Аңдатпа
Introduction: Sexually transmitted infections (STIs) continue to pose a significant threat to public health, especially among young people. The increase in the incidence of STIs in the world is associated with a combination of social, behavioral and biological factors. The relevance of effective prevention strategies for the youth group is increasing against the background of changing patterns of sexual behavior and limited access to medical services in a number of regions. Objective: To summarize the data from the available literature on existing preventive measures aimed at reducing the incidence of STIs among young people, with an emphasis on international experience and practical approaches. Search strategy: A review of the relevant literature over the past 5 years has been conducted using PubMed, Scopus and Google Scholar databases. The analysis includes 75 peer-reviewed articles covering data from both international and CIS studies. Results: Several key areas of STI prevention among young people have been identified: 1) Educational programs in schools, universities, and online platforms significantly increase awareness and reduce risky sexual behavior. 2) Increased access to diagnosis and treatment, including free testing and counseling, promotes early detection and treatment of STIs. 3) The use of mobile technologies and applications has proven effective in increasing STI awareness and motivation for testing. 4) Partner awareness programs and rapid testing promotion make it possible to interrupt the chain of transmission of infection. Conclusions: Effective prevention of STIs among young people requires a multidisciplinary approach combining educational, medical and technological interventions. Educational campaigns, testing using mobile platforms, as well as programs focused on informing and treating partners have demonstrated the greatest contribution to reducing morbidity. The development of digital prevention tools, individualized educational approaches and the integration of preventive measures into the systems of general medical care for young people remain promising new areas. Введение: Инфекции, передающиеся половым путем (ИППП), продолжают представлять собой значительную угрозу общественному здоровью, особенно среди молодежи. Рост заболеваемости ИППП в мире связан с сочетанием социальных, поведенческих и биологических факторов. Актуальность эффективных профилактических стратегий для молодежной группы возрастает на фоне изменения моделей сексуального поведения и ограниченного доступа к медицинским услугам в ряде регионов. Цель: Обобщение данных доступной литературы о существующих профилактических мероприятиях, направленных на снижение заболеваемости ИППП среди молодежи, с акцентом на международный опыт и практические подходы. Стратегия поиска: Проведен обзор актуальной литературы за последние 5 лет, с использованием баз данных PubMed, Scopus и Google Scholar. В анализ включены 75 рецензируемых статей, охватывающих данные как международных исследований, так и исследований стран СНГ. Результаты: Выявлено несколько ключевых направлений профилактики ИППП среди молодежи: 1) Образовательные программы в школах, университетах и онлайн-платформах значительно увеличивают уровень осведомленности и снижают рискованное сексуальное поведение. 2) Расширение доступа к диагностике и лечению, включая бесплатное тестирование и консультирование, способствует раннему выявлению и лечению ИППП. 3) Использование мобильных технологий и приложений доказало свою эффективность в повышении осведомленности об ИППП и мотивации к тестированию. 4) Программы информирования партнёров и продвижение экспресс-тестирования позволяют прерывать цепочку передачи инфекции. Выводы: Эффективная профилактика ИППП среди молодежи требует мультидисциплинарного подхода, сочетающего образовательные, медицинские и технологические интервенции. Образовательные кампании, тестирование с использованием мобильных платформ, а также программы, ориентированные на информирование и лечение партнёров, продемонстрировали наибольший вклад в снижение заболеваемости. Новыми перспективными направлениями остаются развитие цифровых инструментов профилактики, индивидуализированные образовательные подходы и интеграция профилактических мероприятий в системы общего медицинского обслуживания молодежи. Өзектілігі: Жыныстық жолмен берілетін инфекциялар (ЖЖБИ), әсіресе жастар арасында, қоғамдық денсаулыққа айтарлықтай қауіп төндіреді. Әлемде ЖЖБИ жиілігінің артуы әлеуметтік, мінез-құлық және биологиялық факторлардың жиынтығымен байланысты. Жастар тобы үшін тиімді профилактикалық стратегиялардың өзектілігі бірқатар өңірлерде жыныстық мінез-құлық үлгілерінің өзгеруі және медициналық қызметтерге қолжетімділіктің шектелуі аясында артып келеді. Мақсаты: Халықаралық тәжірибе мен практикалық тәсілдерге баса назар аудара отырып, жастар арасында ЖЖБИ жиілігін төмендетуге бағытталған қолданыстағы профилактикалық іс-шаралар туралы қолжетімді әдебиеттер деректерін жинақтау. Іздеу стратегиясы: PubMed, Scopus және Google Scholar дерекқорларын пайдалана отырып, соңғы 5 жылдағы өзекті әдебиеттерге шолу жасалды. Талдауға халықаралық зерттеулердің де, ТМД елдерінің зерттеулерінің де деректерін қамтитын 75 рецензияланған мақала енгізілген. Нәтижелер: жастар арасында ЖЖБИ алдын алудың бірнеше негізгі бағыттары анықталды: 1) мектептердегі, университеттердегі және онлайн-платформалардағы білім беру бағдарламалары хабардарлық деңгейін айтарлықтай арттырады және қауіпті жыныстық мінез-құлықты төмендетеді. 2) тегін тестілеу мен кеңес беруді қоса алғанда, диагностика мен емдеуге қолжетімділікті кеңейту ЖЖБИ ерте анықтауға және емдеуге ықпал етеді. 3) мобильді технологиялар мен қосымшаларды пайдалану ЖЖБИ туралы хабардарлықты арттыруда және тестілеуге ынталандыруда өзінің тиімділігін дәлелдеді. 4) серіктестерді ақпараттандыру және жедел тестілеуді ілгерілету бағдарламалары инфекцияның берілу тізбегін үзуге мүмкіндік береді. Қорытындылар: жастар арасында ЖЖБИ-нің тиімді алдын-алу білім беру, Медициналық және технологиялық араласуды біріктіретін көпсалалы тәсілді қажет етеді. Білім беру науқандары, мобильді платформаларды қолдана отырып тестілеу және серіктестерді ақпараттандыруға және емдеуге бағытталған бағдарламалар ауруды азайтуға үлкен үлес қосты. Профилактиканың цифрлық құралдарын дамыту, жекелендірілген білім беру тәсілдері және профилактикалық іс-шараларды жастарға жалпы медициналық қызмет көрсету жүйелеріне интеграциялау перспективалы жаңа бағыттар болып қала береді