Аңдатпа
The article presents an assessment of the potential for sustainable management of water resources in the mining regions of southern Kazakhstan, including the basins of the Syrdarya, Arys, and Keles rivers, as well as the Shardarinsk and Koksaray reservoirs. Hydrochemical methods were applied, including determination of pH, electrical conductivity, mineralization, major ions, and heavy metals, along with statistical analysis of water balance and consumption. The average annual flow of the Syrdarya was 38.5 km³, with average mineralization ranging from 0.45 to 1.2 g/L. Exceedances of MAC were detected downstream for Fe (up to 1.8 mg/L) and Mn (up to 0.12 mg/L). The results provide a basis for recommendations for rational use and sustainable management of water resources in southern Kazakhstan’s mining regions Мақалада Қазақстанның оңтүстік тау-кен өңірлеріндегі су ресурстарын тұрақты басқару әлеуеті бағаланды, оның ішінде Сырдария, Арыс және Келес өзендерінің бассейндері, сондай-ақ Шардара және Көксарай су қоймалары. Қолданылған әдістер: рН, электрөткізгіштік, минерализация, негізгі иондар мен ауыр металдарды анықтау, сонымен қатар су балансы мен тұтынуды статистикалық талдау. Сырдарияның орташа жылдық ағыны 38,5 км³, орташа минерализациясы 0,45–1,2 г/л аралығында болды. Өзендердің төменгі ағысында Fe (1,8 мг/л дейін) және Mn (0,12 мг/л дейін) бойынша ШДМ асып кеткені анықталды. Нәтижелер оңтүстік Қазақстанның тау-кен өңірлеріндегі су ресурстарын тиімді пайдалану және тұрақты басқаруға ұсыныс жасауға негіз береді В статье проведена оценка потенциала устойчивого управления водными ресурсами горнопромышленных регионов юга Казахстана, включая бассейны рек Сырдарья, Арыс, Келес, а также водохранилища Шардара и Коксарай. Использовались гидрохимические методы, определение рН, электропроводности, минерализации, содержания основных ионов и тяжелых металлов, а также статистический анализ водного баланса и водопотребления. Средний годовой расход воды Сырдарьи составил 38,5 км³, средняя минерализация варьировала от 0,45 до 1,2 г/л. В нижнем течении рек выявлено превышение ПДК по Fe (до 1,8 мг/л) и Mn (до 0,12 мг/л). Полученные результаты позволяют формировать рекомендации для рационального использования и устойчивого управления водными ресурсами горнопромышленных регионов юга Казахстана