Аңдатпа
Бұл зерттеу жұмысында өнеркәсіптік ағын сулардағы органикалық және бейорганикалық ластаушыларды адсорбциялық әдістер арқылы тиімді тазарту жолдары жан-жақты қарастырылды. Ағын суларды тазарту – қазіргі таңда жаһандық деңгейде өзекті экологиялық мәселелердің бірі болып отыр. Өндірістік мекемелерден шығатын ағын сулардың құрамында түрлі ауыр металдар, мұнай өнімдері, фенолдар, нитраттар мен басқа да улы қосылыстар кездеседі. Бұл заттар табиғи экожүйелерге кері әсер етіп, адам денсаулығына зиян тигізуі мүмкін. Сондықтан мұндай суларды тазарту әдістерін жетілдіру аса маңызды. Зерттеу барысында сорбент ретінде табиғи цеолит пен грек жаңғағының қабығынан алынған белсендірілген көмір қолданылды. Аталған материалдар жергілікті табиғи ресурстардан алынған, арзан, экологиялық қауіпсіз және жоғары адсорбциялық қабілетке ие. Бұл олардың тазарту жүйелерінде тиімділігін арттырады. Әртүрлі өндірістік аймақтардан алынған су үлгілеріне лабораториялық тәжірибелер жүргізіліп, тазарту тиімділігі сандық және сапалық тұрғыдан бағаланды. Тәжірибе нәтижесінде екі сорбент те ауыр металдар мен органикалық ластаушыларды тиімді түрде сорбциялағаны анықталды. Белсендірілген көмір органикалық қосылыстарды жоюда өте жоғары нәтиже көрсетсе, цеолит ауыр металл иондарын сіңіруде ерекше тиімділікке ие болды. Сонымен қатар, тазартылған судың физика-химиялық қасиеттері: pH, мөлдірлік, иіс, тұздылық, еріген оттек деңгейі және басқа да параметрлер айтарлықтай жақсарғаны байқалды. Қолданылған сорбенттердің қайта пайдалануға жарамдылығы да зерттеліп, олардың регенерациядан кейін де тиімділігін сақтағаны дәлелденді. Жалпы алғанда, бұл әдістер өнеркәсіптік ағын суларды тазартуда экологиялық жағынан қауіпсіз, үнемді және болашағы зор технология ретінде бағаланды.