Аңдатпа
Introduction: The relevance of the study is dictated by the need to develop a methodology for early recognition and study of suicide risk and its prevention. According to the World Health Organization (WHO), Kazakhstan is among the countries with the highest suicide rate in the world. The number of suicidal outcomes is not decreasing, bringing human grief to loved ones and putting a burden on the social and economic development of the country. It is believed that most of the suicides might not have happened if proper interventions had been taken. The purpose of the study: To identify the underlying mechanisms of suicidal behavior and develop suicide prevention measures among young people in Kazakhstan (18-40 years old). Methods. Clinical-psychopathological and clinical-dynamic methods; psychometric method - Depression, Anxiety, and Stress Scale and Paykel suicide risk questionnaire, as well as laboratory studies. The study included 100 patients with suicidal tendencies and 100 participants without mental pathology aged 18 to 40 years. Results: The results obtained indicate that those at risk of suicide, that is, those who are depressed or anxious, as well as those who abuse psychoactive substances, deserve the most attention. In this group of examined individuals, the highest rates of psychometric research and laboratory markers of suicide were revealed. Conclusions. The most significant is the conduct of screening studies using the DASS scale (Depression Anxiety Stress Scale) and the Paykel Questionnaire (Paykel Suicide Risk Questionnaire) in the future of the study, aimed at further work and offering simple ways to prevent suicide among the country's youth. Введение: Актуальность исследования диктуется необходимостью разработки методики раннего распознавания и изучения риска суицида и ее превенции. Согласно информации Всемирной организации здравоохранения (ВОЗ) Казахстан входит в число стран с самым высоким уровнем суицидов в мире. Количество суицидальных исходов не снижается, принося человеческое горе близким и накладывая бремя на социально-экономическое развитие страны. Считается, что большая часть самоубийств могла бы и не произойти, если бы были предприняты надлежащие вмешательства. Цель исследования: Выявление глубинных механизмов суицидального поведения и выработка мер профилактики суицида среди молодежи Казахстана (18–40 лет). Методы. Клинико-психопатологический и клинико-динамический методы; психометрический метод - Шкала депрессии, тревоги и стресса (Depression, Anxiety, and Stress Scale-21, DASS-21) и опросник суицидального риска Paykel, а также лабораторные исследования. Материалом исследования явились 100 пациентов с суицидальными тенденциями и 100 участников - без психической патологии в возрасте от 18 до 40 лет. Результаты: Полученные результаты свидетельствуют о том, что наибольшего внимания заслуживают лица с риском суицида, то есть находящееся в состоянии депрессии либо тревоги, а также лица, злоупотребляющие психоактивными веществами. В данной группе исследованных выявлены наивысшие показатели психометрического исследования и лабораторных маркеров суицида. Выводы. Наиболее значимыми является проведение скрининговых исследований с использованием шкалы DASS (Depression Anxiety Stress Scale) и Опросника Пайкеля (Опросник суицидального риска Paykel) в перспективе исследования, направленная для дальнейшей работы и предлагаются несложные пути профилактики суицидов среди молодежи страны. Кіріспе: Зерттеудің өзектілігі суицид пен оның алдын алу қаупін ерте тану және зерттеу әдістемесін әзірлеу қажеттілігінен туындайды. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) ақпаратына сәйкес, Қазақстан әлемдегі суицид деңгейі ең жоғары елдердің қатарына кіреді. Өз-өзіне қол жұмсау нәтижелерінің саны азаймайды, бұл адамның қайғысын жақындарына әкеледі және елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына ауыртпалық түсіреді. Егер тиісті араласулар жасалса, суицидтің көп бөлігі болмауы мүмкін деп саналады. Зерттеу мақсаты: Суицидтік мінез-құлықтың терең тетіктерін анықтау және Қазақстан жастары (18-40 жас) арасында суицидтің алдын алу шараларын әзірлеу. Әдістері. Клиникалық-психопатологиялық және клиникалық-динамикалық әдістер; психометриялық әдіс – депрессия, абыржу және стресс шкаласы (Depression, Anxiety, and Stress Scale-21, DASS-21) және Paykel суицид қаупінің сауалнамасы, сондай-ақ зертханалық зерттеулер. Зерттеу материалы суицид тенденциясы бар 100 пациент және 100 қатысушы болды - 18 бен 40 жас аралығындағы психикалық патологиясыз. Нәтижелер: Нәтижелер өз-өзіне қол жұмсау қаупі бар, яғни депрессия немесе абыржу жағдайында, сондай-ақ нашақорлықпен ауыратын адамдарға көп көңіл бөлінетінін көрсетеді. Зерттелгендердің осы тобында психометриялық зерттеудің және суицидтің зертханалық маркерлерінің ең жоғары көрсеткіштері анықталды. Қорытындылар. Одан әрі жұмыс істеуге бағытталған зерттеу перспективасында DASS (Depression Anxiety Stress Scale) шкаласын және Пайкель сауалнамасын (Paykel суицид қаупінің сауалнамасы) пайдалана отырып, скринингтік зерттеулер жүргізу аса маңызды болып табылады және ел жастары арасында суицидтің алдын алудың қарапайым жолдары ұсынылады.