ҚЫТАЙ ЦИН ИМПЕРИЯСЫНЫҢ АБЫЛАЙ ХАН ЖӨНІНДЕГІ САЯСАТЫ

2021

Жабық қол жеткізу Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.48371/ismo.2021.44.2.001
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Мақалада Цин империясының "Цин Шилу"Тарихи күнделіктерінде жарияланған мәліметтер негізінде 1697 және 1750 жылдардағы қазақтар туралы алғашқы білімдердің тарихы талданады. Мақалада сонымен қатар Цин әулетінің Аблайға қатынасы және оның қазақтарға қатысты саясаты талданады, сонымен қатар бірқатар жаңа тұжырымдар жасалады. Автор Цин империясы Әмірсана арқылы қазақ хандығын және оның көсемі Абылайды танығанын айтады. 1755 жылы Жоңғар хандығына жорық кезінде Цин империясы қазақтарды бағындырғысы келді. Қазақ жеріндегі Цин империясы Әмірсанды басып алуға тырысқан кезде Абылай хан Цин жауынгерлеріне тойтарыс беріп, Абылай хан әскери қақтығысты дипломатиялық жолмен шешіп, Цин империясының назарын экономикалық саудаға аударды. Ол сондай-ақ 1758 жылы Үрімшіде, 1760 жылы Қорғаста және 1763 жылы Тарбағатайда арнайы базарлар ашып, "жылқыны жібекке ауыстыру"деген екі жақты сауда-саттықты кеңейтті. Мақалада Қазақ хандығы олардың орталық хаттамаларына сәйкес Цин империясының вассалы болмағаны, мысалы, Корея мен Вьетнамға қарағанда дәлелденеді. Мақалада Цин империясы мен Абылай ханның аумақтық мәселелер бойынша қарама-қайшы ұстанымдары баяндалады.