Аңдатпа
This study aimed to analyze the effectiveness of applying the STEM–PjBL (project–based learning grounded in science, technology, engineering, and mathematics) model in the process of teaching chemistry, with a particular focus on developing students’ research skills. The central idea of the study was to integrate theoretical knowledge with practical activities in order to enhance research competencies, laboratory literacy, and collaborative skills. The research involved 18 second–year undergraduate students who were engaged in three project–based laboratory tasks: determining water hardness, testing the purity of salt, and investigating metal corrosion. To comprehensively evaluate the development of cognitive and practical abilities, a combination of surveys, practical tasks, and interviews was employed. The results demonstrated that the STEM–PjBL model significantly improved students’ scientific thinking, laboratory literacy, scientific communication, and independent decision–making skills. Moreover, the findings revealed that the model fostered creative thinking and collaborative problem–solving abilities, particularly during group discussions and project–based tasks. These outcomes highlight the scientific significance of integrating the STEM–PjBL model into chemistry education, as it provides a pedagogically effective approach to combining theoretical knowledge with practice, thereby ensuring the development of essential research skills. From a practical perspective, the implementation of this model contributes to improving students’ academic achievement, enhancing their professional competencies, and preparing them for future scientific and professional activities. Бұл зерттеу жұмысының мақсаты – студенттердің зерттеу дағдыларын дамытуда STEM–PjBL (ғылым, технология, инженерия және математикаға негізделген жобалық оқыту) моделін қолданудың тиімділігін талдау. STEM және PjBL әдістерінің интеграциясы студенттердің теориялық білімді тәжірибемен ұштастыруына, ғылыми–зерттеу жүргізу тәжірибесін игеруіне, дербес және топтық жұмыс жасау қабілеттерін дамытуына, сондай–ақ зертханалық сауаттылығын жетілдіруіне мүмкіндік берді. Экспериментке екінші курс студенттерінің 18–і қатысып, үш негізгі жобалық–зертханалық тапсырманы орындады: судың кермектілігін анықтау, тұздың тазалығын тексеру және металдардың коррозиясын зерттеу. Студенттердің когнитивтік және практикалық дағдыларын кешенді бағалау үшін сауалнама, практикалық тапсырмалар және сұхбат әдістері қолданылды. Нәтижелер STEM–PjBL моделінің студенттердің ғылыми ойлауын, зертханалық сауаттылығын, ғылыми коммуникациясын және дербес шешім қабылдау қабілеттерін айтарлықтай арттырғанын көрсетті. Сонымен қатар, модель топтық талқылаулар барысында шығармашылық ойлау мен бірлескен мәселені шешу дағдыларын дамытатыны анықталды. Жалпы алғанда, STEM–PjBL моделін химияны оқыту үдерісіне енгізу теориялық білім мен тәжірибені ұштастыруға, зерттеу дағдыларын дамытуға және студенттердің академиялық жетістіктерін арттыруға ықпал ететін тиімді педагогикалық тәсіл ретінде бағаланды. Цель данного исследования – проанализировать эффективность применения модели STEM–PjBL(проектное обучение на основе интеграции науки, технологий, инженерии и математики) для развития исследовательских навыков студентов по химии. Интеграция методов STEM и PjBL позволила студентам соединить теоретические знания с практикой, приобрести опыт научно–исследовательской работы, развить навыки индивидуальной и групповой деятельности, а также повысить уровень лабораторной грамотности. В эксперименте приняли участие 18 студентов второго курса, которые выполнили три основных проектно–лабораторных задания: определение жесткости воды, проверка чистоты соли и исследование коррозии металлов. Для комплексной оценки когнитивных и практических навыков студентов использовались анкеты, практические задания и методы интервью. Результаты показали, что модель STEM–PjBL значительно повысила уровень научного мышления, лабораторной грамотности, научной коммуникации и способности студентов к самостоятельному принятию решений. Кроме того, было выявлено, что данная модель способствует развитию креативного мышления и навыков совместного решения проблем в ходе групповых дискуссий. В целом, внедрение модели STEM–PjBL в процесс преподавания химии было оценено как эффективный педагогический подход, способствующий объединению теоретических знаний с практикой, развитию исследовательских навыков и повышению академических достижений студентов.