Аңдатпа
Chronic respiratory failure (CRF) represents a common outcome of chronic bronchopulmonary diseases and significantly influences hospitalization rates, quality of life, and mortality. Improvement in patient prognosis depends not only on the management of the underlying disease but also on the targeted correction of CRF through various modalities of respiratory support, both during exacerbations and in remission phases. The principal strategies for respiratory support include oxygen therapy and non-invasive ventilation (NIV). The primary indication for long-term non-invasive ventilatory support is chronic hypercapnic respiratory failure. Prolonged use of NIV has been shown to improve pulmonary function, enhance gas exchange, increase exercise tolerance, reduce dyspnea, improve quality of life, decrease the risk of rehospitalization, and ultimately enhance survival. Currently, there is insufficient evidence regarding the initiation of non-invasive respiratory support in the outpatient setting for patients with chronic bronchopulmonary pathology. Only a limited number of studies with small cohorts have investigated home initiation of NIV in patients with hypercapnic CRF due to chronic obstructive pulmonary disease (COPD). These studies have demonstrated comparable efficacy in terms of arterial carbon dioxide levels when compared to in-hospital initiation. There is a clear need to expand research in this area by increasing sample sizes, which would allow for the development of evidence-based guidelines for outpatient NIV initiation. At present, there are no standardized recommendations regarding the timing of NIV initiation, patient selection criteria, or parameters for monitoring the effectiveness of non-invasive respiratory support in the ambulatory setting. Moreover, there is no consensus on evaluating the effectiveness of outpatient management of chronic hypercapnic respiratory failure. Thus, the development of clinical algorithms and evidence-based recommendations for the initiation, monitoring, and long-term management of patients receiving non-invasive ventilatory support in the outpatient setting remains a pressing issue. Хроническая дыхательная недостаточность (ХДН) является исходом хронических бронхолегочных заболеваний и определяет частоту госпитализаций, качество жизни и летальность. Улучшение прогноза пациентов обусловлено не только лечением основного заболевания, но и коррекцией непосредственно ХДН различными вариантами респираторной поддержки, как при обострении, так и в период ремиссии. Основные направления респираторной поддержки включают в себя применение кислородотерапии и неинвазивной вентиляции легких (НИВЛ). Показаниями для назначения длительной неинвазивной респираторной поддержки является хроническая гиперкапническая дыхательная недостаточность. Долгосрочная НИВЛ может улучшить функцию легких, газообмен, повысить толерантность к физическим нагрузкам, уменьшить одышку, улучшить качество жизни, снизить риск повторной госпитализации и повысить выживаемость. На сегодня, данных об инициации неинвазивной респираторной поддержки амбулаторно у пациентов с бронхолегочными заболеваниями недостаточно. Существуют единичные исследования с небольшим количеством пациентов с гиперкапнической ХДН на фоне ХОБЛ по началу неинвазивной респираторной поддержки в домашних условиях. Эти исследования продемонстрировали равнозначную эффективность с началом терапии в стационаре по уровню углекислого газа в артериальной крови. Необходимо расширение подобных исследований, увеличения группы наблюдения, что позволит создать рекомендации для инициации НИВЛ в амбулаторных условиях. На данный момент нет четких рекомендаций по срокам инициации НИВЛ, критериям отбора пациентов и контроля эффективности амбулаторной неинвазивной респираторной поддержки. Нет единой рекомендации по оценке эффективности хронической гиперкапнической дыхательной недостаточности на амбулаторном этапе. Актуальным является разработка алгоритмов и рекомендаций по инициации, контролю и ведению таких пациентов на амбулаторном этапе. Созылмалы тыныс жеткіліксіздігі (СТЖ) созылмалы бронхөкпелік аурулардың ақырғы кезеңі болып табылады және ол ауруханаға жатқызу жиілігін, өмір сапасын және өлім-жітім көрсеткішін айқындайды. Науқас болжамын жақсарту тек негізгі ауруды емдеумен ғана емес, сонымен қатар СТЖ-нің өзін әртүрлі тыныс қолдау әдістері арқылы түзетумен байланысты, бұл шаралар аурудың асқыну кезеңінде де, ремиссия кезеңінде де қолданылады. Тыныстық қолдаудың негізгі бағыттарына оттегі терапиясы мен инвазивті емес өкпенің жасанды желдетілуі (ИЕӨЖ) жатады. Ұзақ мерзімді инвазивті емес тыныс қолдауын тағайындауға көрсеткіш — созылмалы гиперкапниялық тыныс жеткіліксіздігі. Ұзақ уақыт бойы ИЕӨЖ қолдану өкпе қызметін, газ алмасуын жақсартып, физикалық жүктемеге төзімділікті арттыруы, ентігуді азайтуы, өмір сапасын жоғарылатуы, қайта ауруханаға жатқызу қаупін төмендетуі және өміршеңдікті арттыруы мүмкін. Қазіргі уақытта бронхөкпелік аурулары бар науқастарға амбулаториялық жағдайда инвазивті емес тыныс қолдауын бастау туралы мәліметтер жеткіліксіз. Созылмалы обструктивті өкпе ауруы (СОӨА) аясында гиперкапниялық СТЖ бар науқастарға үй жағдайында тыныстық қолдауды бастауды зерттеген аздаған шағын зерттеулер бар. Бұл зерттеулер артериялық қандағы көмірқышқыл газы деңгейі бойынша емдеуді стационарда бастаумен салыстырғанда ұқсас тиімділікті көрсетті. Мұндай зерттеулердің ауқымын кеңейту және бақылау топтарын ұлғайту қажет, бұл өз кезегінде амбулаториялық жағдайда ИЕӨЖ бастаудың клиникалық ұсынымдарын әзірлеуге мүмкіндік береді. Қазіргі уақытта ИЕӨЖ-ді бастау мерзімі, науқастарды іріктеу критерийлері және амбулаториялық тыныс қолдаудың тиімділігін бақылау бойынша нақты ұсынымдар жоқ. Созылмалы гиперкапниялық тыныс жеткіліксіздігін амбулаториялық кезеңде бағалауға арналған бірыңғай тәсіл қалыптаспаған. Сондықтан амбулаториялық кезеңде ИЕӨЖ-ді бастау, бақылау және жүргізу бойынша клиникалық алгоритмдер мен ұсынымдарды әзірлеу – өзекті мәселе болып отыр.