ҚАЗАҚ ҚОҒАМЫНДАҒЫ АДАМ ҚҰҚЫҒЫН ҚОРҒАУ ЕРЕКШЕЛІГІ

2025

Жабық қол жеткізу Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.51889/1728-550x.2025.82.3.003
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Бұл мақалада қазақ қоғамындағы адам құқықтарының тарихы мен қазіргі кезеңдегі ахуалы талданады. Қазақ хандығы дәуірінде құқықтар әдет-ғұрыптар мен рулық қатынастар арқылы реттеліп, әлеуметтік мәртебеге байланысты болды. Тәуелсіздік алғаннан кейін Қазақстан Республикасының Конституциясы адам құқықтарын қорғаудың негізін қалыптастырды. Конституцияда азаматтардың құқықтары мен бостандықтары ең жоғары құндылық ретінде танылып, халықаралық стандарттарға сәйкестік міндеттемелері енгізілді. Қазақстан БҰҰ-ның Адам құқықтары жөніндегі пактілеріне қосылып, халықаралық құқықтық нормаларды қабылдады. Алайда, сөз бостандығы, әділ сотқа қол жеткізу сияқты мәселелер әлі де шешімін күтуде. Мақалада қазақ хандығы дәуіріндегі құқықтық жүйе мен қазіргі Қазақстандағы адам құқықтарының жағдайы салыстырылып, еліміздің құқықтық жүйесінің эволюциясы мен халықаралық аренадағы жетістіктері көрсетіледі. Адам құқықтарын қорғау мемлекеттің басты міндеті болып қала береді, ал құқықтық реформалар қоғамның тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін маңызды.