ҚАЗАН ТӨҢКЕРІСІНЕ ДЕЙІНГІ ҚАЗАҚСТАНДА МАТЕМАТИКАЛЫҚ БІЛІМ БЕРУДІҢ ЖАҒДАЙЫНА ТАРИХИ ШОЛУ

2025

Жабық қол жеткізу Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.51889/2959-5894.2025.91.3.009
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Мақалада Қазан төңкерісі 1917 жылға дейін Қазақстандағы математикалық білім берудің тарихи дамуы қарастырылды. Зерттеу барысында мұсылмандық мектептердегі арифметикалық білімнің ерекшеліктері, орыс-қазақ және орыс-бұратана мектептеріндегі математиканы оқыту әдістері талданды. Сонымен қатар, XIX ғасырдың екінші жартысындағы педагогикалық жаңғырулар және математикалық оқулықтардың рөлі сипатталды. Зерттеу әдістері ретінде тарихи-салыстырмалы талдау, педагогикалық деректерді жүйелеу және мұрағаттық құжаттар зерделенді. Қазан төңкерісіне дейін Қазақстанда математикалық білім берудің дамуы күрделі әрі көпқырлы болды, ал оның құрылымы әртүрлі оқу жүйелерінің ықпалымен қалыптасты. Бұл зерттеу Қазақстандағы математикалық білім беру тарихының үздіксіздігін және оның дамуына ықпал еткен факторларды анықтауға мүмкіндік береді.