Аңдатпа
Мақала өңірлік әуе тасымалдары нарығының экономикалық тиімділігін арттыру бағыттарын зерттеуге арналған. Авторлар бағыттардың төмен рентабельділігі, әуежайлар инфрақұрылымының жеткіліксіздігі және авиакомпаниялардың жоғары операциялық шығындары сияқты өңірлік әуе тасымалдарының қазақстандық нарығының қазіргі жағдайының негізгі проблемаларын қарастырған. Отынның жоғары құны, мемлекеттік қолдаудың болмауы және өңірлердің көлік инфрақұрылымының нашар дамуы сияқты өңірлік авиацияның дамуын тежейтін факторлар талданған. Анықталған мәселелерді шешу үшін әуежайлардың қолданыстағы инфрақұрылымын жаңғыртуды, әуе қозғалысын басқарудың қазіргі заманғы технологияларын енгізуді, тасымалдау маршрутын оңтайландыруды және өңірлік авиация саласына жеке инвестицияларды тарту үшін жағдай жасауды қамтитын шаралар кешені ұсынылады. Өңірлік тасымалдарды жүзеге асыратын авиакомпанияларға билеттер мен салық жеңілдіктерін субсидиялау арқылы саланы мемлекеттік реттеу мүмкіндіктері қарастырылған. Зерттеу кезінде жүйелік бағыт, жалпылама сипаттау, оңтайландыру және факторлық талдау әдістері қолданылды. Жүргізілген талдау әуежайлардың қазіргі заманғы инфрақұрылымын дамыту; ұшу бағыттарын оңтайландыру және жолаушыларға қызмет көрсету сапасын арттыру; әуе кеңістігін басқаруда инновациялық шешімдерді қолдану; өңірлік әуе тасымалдары нарығын дамытуды мемлекеттік қолдау және ынталандыру сияқты экономикалық тиімділікті арттырудың негізгі бағыттарын анықтауға мүмкіндік берді. Жүргізілген зерттеу нәтижелері өңірлік әуе тасымалдары нарығының экономикалық жағдайын жақсарту және халықтың ыңғайлы және қолжетімді әуе тасымалдарына қажеттілігін қанағаттандыру үшін ұсынылған іс-шаралардың басымдылығы туралы қорытынды жасауға мүмкіндік береді. The article is devoted to the study of areas for increasing the economic efficiency of the regional air transportation market. The authors consider key problems of the current state of the Kazakh regional air transportation market, such as low profitability of routes, insufficient airport infrastructure and high operating costs of airlines. Factors that restrain the development of regional aviation are analyzed: the high cost of fuel, the lack of state support and the weak development of the transport infrastructure of the regions. To solve the identified problems, a set of measures is proposed, including the modernization of the existing airport infrastructure, the introduction of modern air traffic control technologies, the optimization of the transportation route and the creation of conditions for attracting private investment in the regional aviation industry. The possibilities of state regulation of the industry through subsidizing tickets and tax benefits to airlines carrying out regional transportation are being considered. Methods of system approach, methods of generalized description, optimization and factor analysis were used in the study. The analysis revealed the following areas for improving economic efficiency: the development of modern airport infrastructure; optimization of flight routes and improvement of passenger service quality; application of innovative solutions in airspace management; government support and stimulation of the development of the regional air transportation market. The results of the study allow us to conclude that the proposed measures are promising for improving the economic situation of regional aviation enterprises and meeting the needs of the population for convenient and affordable air transportation.