Аңдатпа
Introduction:Domestic violence is a significant public health concern, particularly in regions with persistent gender norms. In Kazakhstan, up-to-date regional data on the prevalence and perception of violence remain scarce. Objective: To assess the prevalence, forms, and risk factors of domestic violence, levels of help-seeking behavior, and awareness of support services among the adult population in the Turkestan region. Materials and methods: A cross-sectional study was conducted via an anonymous online survey with 24,621 adult participants. The questionnaire included sections on demographics, personal or family experience of violence, help-seeking behavior, awareness of legislation, and trust in institutional support. Data were analyzed using descriptive and comparative statistics (χ², p < 0.05). Results: A total of 693 respondents (2.8%) reported domestic violence, mostly physical (48.2%) and psychological (43.7%). Only 1.1% contacted police services. Key barriers included fear (58.4%), shame (46.9%), and distrust in the system (34.1%). Women and rural residents were less likely to seek help. Nearly 95% of respondents supported prevention efforts. Conclusions: Domestic violence remains highly underreported. Lack of institutional trust and cultural normalization of violence reduce help-seeking behavior. Locally tailored information, protection, and support programs are needed. Введение: Домашнее насилие представляет собой значимую проблему общественного здравоохранения, особенно в регионах с традиционными гендерными установками. В Республике Казахстан отсутствуют актуальные данные о распространенности и восприятии насилия на региональном уровне. Цель исследования: Оценить распространенность, формы и факторы риска домашнего насилия, уровень обращения за помощью и осведомлённости о службах поддержки среди взрослого населения Туркестанской области. Материалы и методы: Проведено поперечное исследование методом онлайн-анкетирования. В выборку вошли 24 621 респондентввозрастеот 18 лет. Анкета включала блоки по демографическим данным, опыту насилия, обращению за помощью, знанию законодательства и доверию к государственным структурам. Статистическая обработка включала описательную и сравнительную аналитику (χ², p< 0.05). Результаты: О личном или семейном опыте насилия сообщили 693 человека (2,8 %), приэтомфизическое (48,2 %) ипсихологическое (43,7 %) насилиепреобладали. Только 1,1 % пострадавшихобращалисьвполицию. Основныебарьеры—страх (58,4 %), стыд (46,9 %) инедовериексистеме (34,1 %). Женщиныисельскиежителирежеобращалисьзапомощью. Почти 95 % респондентовподдерживаютпрофилактику. Выводы: Домашнее насилие остаётся глубоко латентным. Недостаток доверия к государственным структурам и нормализация насилия препятствуют обращению за помощью. Требуется развитие локальных программ информирования, защиты и поддержки жертв. Кіріспе:Отбасылықзорлық-зомбылық—дәстүрлігендерліккөзқарастарбасымөңірлердеқоғамдықденсаулықсақтаусаласындағымаңыздымәселеболыптабылады. Қазақстандаөңірлікдеңгейдегінақтыдеректердіңжетіспеушілігібайқалады. Зерттеумақсаты:Түркістаноблысытұрғындарыарасындаотбасылықзорлық-зомбылықтыңтаралуын, түрлерін, қауіпфакторларын, көмеккежүгінудеңгейінжәнеақпараттанудеңгейінбағалау. Материалдар мен Әдістері: 18 жастанасқан 24 621 респондентарасындаонлайн-анонимдісауалнамажүргізілді. Сауалнамададемографиялықмәліметтер, зорлық-зомбылықтәжірибесі, көмеккежүгіну, заңнамалықжәнеәлеуметтікинституттарғасеніммәселелеріқарастырылды. Деректерχ² жәнеp< 0.05 деңгейіндегістатистикалықталдауарқылыөңделді. Нәтижелер:Респонденттердің 2,8 %-ы (693 адам) отбасылықзорлық-зомбылықтәжірибесітуралыхабарлады. Еңжиікездескентүрлері—физикалық (48,2 %) жәнепсихологиялық (43,7 %) зорлық. Тек 1,1 %-ыполицияғажүгінген. Қиындықтар—қорқыныш (58,4 %), ұят (46,9 %) жәнежүйегесенімсіздік (34,1 %). Әйелдерменауылтұрғындарысиреккөмексұраған. 95 %-ғажуығыпрофилактикалықшаралардықолдайды. Қорытынды:Зорлық-зомбылықтыңжасырынсипатысақталуда. Мемлекеттікоргандарғасенімсіздікпензорлықтықалыптықұбылысретіндеқабылдаукөмексұрауғакедергікелтіреді. Аймақтыққолдаужәнеақпараттандырубағдарламаларындамытуқажет.