Аңдатпа
Background:Antibiotic resistance of Klebsiella pneumoniae remains one of the most pressing issues in clinical microbiology and healthcare. With the active spread of multidrug-resistant strains, especially in hospital settings, the need for local monitoring of antibiotic susceptibility is becoming increasingly urgent to ensure effective treatment selection. Objective: To assess the susceptibility and resistance of K. pneumoniae isolated from various biological materials to a broad spectrum of antibiotics and to identify the most effective drugs for empirical therapy. Materials and Methods: The study utilized retrospective laboratory data from 169 clinical isolates of Klebsiella pneumoniae, obtained from five types of biological materials: sputum (n=65), ENT samples (n=45), urine (n=45), cerebrospinal fluid (n=9), and wound exudate (n=5). The analysis included 15 antibiotics from different classes, including cephalosporins, carbapenems, fluoroquinolones, aminoglycosides, and others. Susceptibility and resistance percentages were calculated using standard formulas. Microsoft Excel was used for primary data processing, and IBM SPSS Statistics was employed for descriptive statistical analysis. Results: The highest susceptibility rates were observed for Imipenem (84.5%), Minocycline (82.4%), and Amikacin (79.6%), with resistance levels remaining below 20%, confirming their high efficacy against K. pneumoniae. Moderate activity was shown by Piperacillin, Cefepime, and Meropenem (approximately 70% susceptibility). In contrast, Nitrofurantoin, Cefazolin, and Trimethoprim showed the lowest activity, with resistance reaching up to 60% in some sample types. Differences in susceptibility profiles were noted depending on the biological material, although overall trends were consistent. Conclusion: The findings underscore the importance of systematic local monitoring of K. pneumoniae antibiotic susceptibility, particularly in the context of widespread resistant strains. Imipenem, Minocycline, and Amikacin may be considered first-line agents for empirical treatment of K. pneumoniaeinfections. The reduced efficacy of several traditional antibiotics also highlights the need for cautious use in clinical practice. Введение: Антибиотикорезистентность Klebsiellapneumoniae продолжает оставаться одной из наиболее актуальных проблем клинической микробиологии и здравоохранения. В условиях активного распространения мультирезистентных штаммов, особенно в стационарах, возрастает необходимость в локальном мониторинге чувствительности к антибактериальным препаратам для эффективного подбора терапии. Цель: Оценить уровень чувствительности и устойчивости K. pneumoniae, выделенной из различных биологических материалов, к широкому спектру антибиотиков и определить наиболее эффективные препараты для эмпирического лечения. Материалы и методы: В исследование включены ретроспективные лабораторные данные по 169 клиническим изолятам Klebsiellapneumoniae, полученным из пяти типов биоматериалов: мокрота (n=65), ЛОР-материалы (n=45), моча (n=45), церебральный канал (n=9), рана (n=5). Анализ включал 15 антибиотиков различных групп, в том числе цефалоспорины, карбапенемы, фторхинолоны, аминогликозиды и другие. Расчёт процентных показателей чувствительности и устойчивости проводился по стандартным формулам, с применением MicrosoftExcel для первичной обработки данных и IBMSPSSStatistics — для статистического анализа. Результаты: Максимальные уровни чувствительности выявлены у Imipenem (84,5%), Minocycline (82,4%) и Amikacin (79,6%), при минимальных показателях устойчивости (<20%), что подтверждает их высокую эффективность против K. pneumoniae. Умеренные показатели продемонстрировали Piperacillin, Cefepime и Meropenem (чувствительность около 70%). В то же время, наименьшая активность отмечена у Nitrofurantoin, Cefazolin и Trimethoprim, устойчивость к которым в отдельных материалах достигала 60%. Заметны отличия в профиле чувствительности в зависимости от биологического материала, однако общие тенденции сохраняются. Вывод: Результаты подчёркивают необходимость систематического локального мониторинга антибиотикочувствительности K. pneumoniae, особенно в условиях высокой распространённости устойчивых штаммов. Imipenem, Minocycline и Amikacin могут рассматриваться в качестве препаратов первой линии при эмпирическом лечении инфекций, вызванных данным патогеном. Полученные данные также свидетельствуют о сниженной эффективности ряда традиционных препаратов, что требует осторожного подхода к их применению. Кіріспе: Klebsiella pneumoniae бактериясыныңантибиотиктергетөзімділігіклиникалықмикробиологияменденсаулықсақтаусаласындағыеңөзектімәселелердіңбіріболыпқалыпотыр. Ауруханалардамультирезистенттіштаммдардыңкеңтаралуытиімдіемдеуәдістерінтаңдаудажергіліктідеңгейдеантибиотиктергесезімталдықтыбақылаудыңмаңыздылығынарттырады. Мақсаты: K. pneumoniae штаммдарыныңәртүрлібиологиялықматериалдарданбөлініпалынғанжағдайларындаантибиотиктергесезімталдықжәнетөзімділікдеңгейінбағалау, сондай-ақэмпирикалықемдеуүшінеңтиімдіпрепараттардыанықтау. Материалдар мен әдістер: Зерттеу аясында 169 клиникалық Klebsiella pneumoniae изоляттарына қатыстыретроспективтізертханалықдеректерпайдаланылды. Биоматериалдармынадайбестоптаналынды: қақырық (n=65), ЛОР-мүшелеріненалынғанматериалдар (n=45), несеп (n=45), ми-жұлынсұйықтығы (n=9), жараіріңі (n=5). Зерттеу 15 антибиотикті қамтыды: цефалоспориндер, карбапенемдер, фторхинолондар, аминогликозидтержәнебасқатоптар. Антибиотиккесезімталдықпентөзімділіктіңпайыздықкөрсеткіштерістандарттыформулаларбойыншаесептелді. Деректер Microsoft Excel арқылыөңделіп, статистикалықталдауүшін IBM SPSS Statistics бағдарламасықолданылды. Нәтижелер: Еңжоғарысезімталдық Imipenem (84,5%), Minocycline (82,4%) және Amikacin (79,6%) антибиотиктеріндебайқалды, алтөзімділікдеңгейі 20%-дантөменболды. Piperacillin, Cefepime және Meropenem препараттарыорташабелсенділіккөрсетті (шамамен 70%). Ал Nitrofurantoin, Cefazolin және Trimethoprim сияқтыантибиотиктертөменбелсенділіккөрсетті, кейбірматериалдардатөзімділікдеңгейі 60%-ғадейінжетті. Биоматериалтүрінебайланысты сезімталдықпрофиліндеайырмашылықтарболғанымен, жалпыүрдістерсақталды. Қорытынды: K. pneumoniae штаммдарыныңантибиотиккесезімталдығынжергіліктідеңгейдежүйелітүрдебақылауасамаңызды, әсіресерезистенттіштаммдардыңтаралуыжоғарыболғанжағдайда. Imipenem, Minocycline және Amikacin препараттарыэмпирикалықемдеуүшінбіріншітаңдаулыдәрілерретіндеқолдануғаұсынылады. Кейбірдәстүрліантибиотиктердіңтиімділігініңтөмендеуіолардықолданудасақтықтыталапетеді.