Аңдатпа
Серологиялық диагностика жануарлардың, соның ішінде қой шешегін анықтау мен бақылауда маңызды рөл атқарады. Poxviridae тұқымдасына жататын вирус тудыратын бұл ауру Қазақстанда ауыл шаруашылығында, әсіресе қой шаруашылығында елеулі қауіп тудырады. Мақалада қой шешегінің серологиялық диагностикасының заманауи әдістері және олардың Қазақстанның эпизоотологиялық жағдайында қолданылуы қарастырылған. Зерттеуде серологиялық диагностикаға арналған негізгі тәсілдер, атап айтқанда, иммуноферменттік талдау (ИФТ), иммунодиффузды талдау (ИДТ), нейтрализация реакциясы және басқа да әдістер қарастырылған, олар қой шешегінің вирусына қарсы антиденелерді жоғары дәлдікпен анықтауға мүмкіндік береді. Бұл әдістердің тиімділігі, қолжетімділігі және далалық жағдайларда қолданылуы талқыланған. Әсіресе, диагностикалық тест жүйелерін жасау үшін жергілікті вирус штамдарын қолдану, олардың аймақтық жағдайларға бейімделуін арттыратыны атап өтілген. Авторлар инфекцияны ерте анықтаудың аурудың таралуын болдырмау үшін маңыздылығына, сондай-ақ шаруашылықтарда тұрақты серологиялық мониторинг жүргізу қажеттілігіне назар аударады. Қазақстанның әртүрлі аймақтарында серологиялық әдістерді қолдану нәтижелері ұсынылып, олардың эпидемиологиялық қадағалаудағы тиімділігі көрсетілген. Зерттеудің практикалық маңызы – фермерлік шаруашылықтар деңгейінде серологиялық диагностиканы енгізу бойынша ұсыныстар әзірлеу, бұл аурудың ерте анықталуына, экономикалық шығындардың азаюына және ветеринарлық-санитарлық бақылаудың жақсаруына ықпал етеді. Бұл мақала ветеринар мамандарға, ғылыми қызметкерлерге және қой шешегінің диагностикасы мен алдын алу тиімділігін арттыруға мүдделі фермерлерге пайдалы болады.