Аңдатпа
Актуальность. Пандемия COVID-19, вызванная вирусом SARS-CoV-2, значительно повлияла на здоровье населения, включая Казахстан. Несмотря на снижение уровня смертности в 2022 году, сохраняется актуальность изучения последствий заболевания. У ряда пациентов развиваются стойкие поствирусные симптомы, усиливающие нагрузку на систему здравоохранения. Цель. Изучить взаимосвязь демографических факторов (возраст, пол, образование, национальность), результатов ПЦР-теста, статуса вакцинации и течения COVID-19 у госпитализированных пациентов. Материалы и методы. Проведено ретроспективное поперечное исследование пациентов старше 18 лет, перенесших COVID-19 в г. Семей в 2019–2022 гг. Включены лица с подтвержденной или вероятной инфекцией, а также симптомами постковидного синдрома длительностью более 12 недель. Данные получены из реабилитационных центров «Карагайлы», «Сосна» и центров ПМСП г.Семей. Размер выборки — 300 человек. Статистический анализ проводился с использованием IBM SPSS Statistics 20.0 при уровне значимости p<0,05. Результаты. В результате исследования выявлены ключевые демографические характеристики и факторы, влияющие на заболеваемость COVID-19 и принятие решений по вакцинации в г. Семей. Средний возраст участников составил 53,9±13,7 лет, с преобладанием пациентов в возрасте 45-59 лет. Заболеваемость была выше среди людей 60-74 лет, подтверждая возраст как фактор риска. Уровень образования также влиял на приверженность вакцинации, с наибольшей склонностью среди лиц с высшим и средним образованием. ПЦР-тестирование показало, что возрастная группа 60-74 года имела наибольшую частоту ПЦР-положительных результатов. Вакцинация продемонстрировала свою эффективность: среди вакцинированных пациентов реже встречались ПЦР-положительные результаты. Несмотря на высокую частоту вакцинации (84,3%), наблюдается низкая приверженность среди отдельных групп населения. Выводы. Длительный COVID стал хроническим заболеванием, снижающим качество жизни и вызывающим полиорганные нарушения. Даже при условии 10% распространенности, хронический COVID затрагивает миллионы людей по всему миру. Представленные данные подчеркивают необходимость дальнейших исследований и разработки эффективных стратегий реабилитации. Relevance: The COVID-19 pandemic, caused by the SARS-CoV-2 virus, has significantly impacted public health globally, including in Kazakhstan. Despite a decrease in mortality rates in 2022, the long-term consequences of the disease remain highly relevant. A number of patients develop persistent post-viral symptoms, placing a continued burden on healthcare systems. Aim: To examine the relationship between demographic factors (age, gender, education, nationality), PCR test results, vaccination status, and the course of COVID-19 in hospitalized patients. Materials and Methods. A retrospective cross-sectional study was conducted among patients over 18 years of age who had experienced COVID-19 in Semey between 2019 and 2022. The study included individuals with confirmed or probable cases of infection, as well as those with post-COVID symptoms lasting more than 12 weeks. The data were obtained from the rehabilitation centers “Karagaily”, “Sosna” and the primary health care centers of Semey. The sample size was 300 patients, determined based on statistical power calculations. Statistical analysis was performed using IBM SPSS Statistics 20.0, with a significance level set at p<0.05. Results. The study identified key demographic characteristics and factors influencing COVID-19 incidence and vaccination decisions in Semey city. The average participant age was 53.9±13.7 years, with the majority aged 45–59. Higher incidence was observed in the 60–74 age group, confirming age as a risk factor. Educational level influenced vaccination adherence, with the highest rates among individuals with higher and secondary education. PCR testing showed the highest positivity rate in the 60–74 age group. Vaccination proved effective, as PCR-positive results were less common among vaccinated individuals. Despite a high overall vaccination rate (84.3%), vaccine hesitancy remains among certain population groups. Conclusion. Long COVID has become a chronic condition that reduces quality of life and causes multi-organ damage. Even with a 10% prevalence rate, chronic COVID affects millions worldwide. The findings underscore the need for continued research and the development of effective rehabilitation strategies. Өзектілігі. SARS-CoV-2 вирусынан туындаған COVID-19 пандемиясы Қазақстанды қоса алғанда, халықтың денсаулығына елеулі әсер етті. 2022 жылы өлім-жітім деңгейінің төмендеуіне қарамастан, аурудың салдарынзерттеу өзектілігін жоғалтқан жоқ. Кейбір пациенттерде ұзаққа созылатын поствирустық белгілер дамып, денсаулық сақтау жүйесіне қосымша жүктеме түсіреді. Мақсаты. Госпитализацияланған пациенттер арасында демографиялық факторлардың (жасы, жынысы, білімі, ұлты), ПТР-тест нәтижелерінің, вакцинация мәртебесінің және COVID-19 ауруының ағымы арасындағы өзара байланысты зерттеу. Материалдар мен әдістер. 2019–2022 жылдары Семей қаласында COVID-19 жұқтырған 18 жастан асқан пациенттерге қатысты ретроспективті көлденең зерттеу жүргізілді. Зерттеуге расталған немесе ықтимал COVID-19 жағдайлары бар, сондай-ақ 12 аптадан астам уақытқа созылған постковидтік синдром белгілері бар тұлғалар енгізілді. Деректер «Қарағайлы», «Сосна»реабилиациялықорталықтарынан және қалалық бастапқы медициналық-санитарлық көмек көрсету орталықтарынан алынды. Іріктеме көлемі – 300 адам. Статистикалық талдау IBM SPSS Statistics 20.0 бағдарламасында жүргізілді (сенімділік деңгейі p<0,05). Нәтижелер. Семей қаласында COVID-19 аурушаңдығы мен вакцинацияға қатысты шешімдерге әсер ететін негізгі демографиялық сипаттамалар мен факторлар анықталды. Қатысушылардың орташа жасы53,9±13,7 жас, 45–59 жас аралығындағы адамдар басым. Аурушаңдық 60–74 жас аралығында жоғары болды, бұл жастың қауіп факторы екенін көрсетті. Білім деңгейі вакцинацияға бейімділікке әсер етті: жоғары және орта білімі барлар арасында жоғары болды. ПТР-тест нәтижелері бойынша 60–74 жас тобы арасында оң нәтижелер жиі тіркелді. Вакцинация тиімділігін көрсетті – егілген адамдар арасында ПТР оң нәтижелері сирек кездесті. Жалпы вакцинация деңгейі жоғары(84,3%) болғанына қарамастан, кейбір топтар арасында сенімсіздік сақталуда. Қорытынды. Ұзақ ковид сапасыз өмірге және көп ағзалық зақымдануға әкелетін созылмалы ауруға айналды. Егер оның таралуы 10% деңгейінде деп есептесек, әлем бойынша миллиондаған адам ұзақ ковидтен зардап шегуде. Бұл деректер ұзақ ковидті әрі қарай зерттеу мен тиімді оңалту стратегияларын әзірлеудің қажеттілігін көрсетеді.