Аңдатпа
Introduction:The long-term effects of COVID-19 on women’s general and reproductive health remain insufficiently studied. Aim: To evaluate the overall and reproductive health status of women after COVID-19, as well as the prevalence and nature of long-lasting post-COVID symptoms. Methods: A descriptive study was conducted using a questionnaire collecting data on age, height, health status before and after COVID-19, pregnancy and delivery outcomes, frequency of medical consultations, and duration and nature of post-COVID symptoms. Data analysis was performed with IBM SPSS Statistics 19. Results: Approximately 80% (n≈239) of women aged 21–35 rated their pre-COVID health as good or better; after infection, the proportion of "very good" ratings decreased to 3.7%. Preterm births and miscarriages accounted for 32%. Post-COVID symptoms (fatigue, musculoskeletal pain, sleep disturbances, hair loss, reduced skin elasticity) persisted for more than 3 months in most respondents. Conclusions:COVID-19 exerts a prolonged negative impact on the general and reproductive health of women of reproductive age. These findings emphasize the need for comprehensive evaluation and rehabilitation strategies post-infection. Введение: Долгосрочное влияние перенесенной коронавирусной инфекции (COVID-19) на общее и репродуктивное здоровье женщин остается недостаточно изученным. Цель: Оценить общее и репродуктивное здоровье женщин после COVID-19, а также распространенность и характер постковидных симптомов. Методы: Проведено описательное исследование с использованием анкетирования. Сбор данных включал возраст, рост, состояние здоровья до и после COVID-19, исходы беременности и родов, частоту обращений к врачам, длительность и характер постковидных симптомов. Анализ выполнен с помощью IBM SPSS Statistics 19. Результаты: Около 80% (n≈239) женщин 21–35 лет оценивали здоровье до COVID-19 как хорошее или лучше; после инфекции доля «очень хороших» оценок снизилась до 3,7%. Преждевременные роды и выкидыши составили 32%. Постковидные симптомы (усталость, боли в мышцах и суставах, нарушения сна, выпадение волос, снижение упругости кожи) сохранялись более 3 месяцев у большинства респонденток. Выводы: COVID-19 оказывает негативное длительное влияние на общее и репродуктивное здоровье женщин репродуктивного возраста. Полученные данные подчеркивают необходимость комплексной оценки и реабилитации после перенесенной инфекции. Әдістер:Зерттеу сипаттамалық кескінді зерттеу үлгісінде жүргізілді. Респонденттерге жас, бой, COVID-19-ға дейінгіжәне кейінгі денсаулық жағдайы, жүктілік және босану нәтижелері, медициналық көмекке жүгіну жиілігі, постковидтік белгілердің ұзақтығы мен сипаты туралы сауалнама жүргізілді. Нәтижелер IBM SPSS Statistics 19 бағдарламасымен талданды. Нәтижелер:21–35 жас аралығындағы әйелдердің 80%-да(n≈239) жалпы денсаулық жағдайыCOVID-19-ға дейін жақсы деп бағаланды (шамамен80%), алайда аурудан кейін «өте жақсы» бағасы 3,7%-ға, «жақсы» 44,3%-ға дейін төмендеді. Мерзімінен бұрын босану және түсік жағдайлары32%-ды құрады. Постковидтік белгілердің қатарында қатты шаршау, бұлшықет-буын аурулары, ұйқының бұзылуы, шаштың түсуі, тері серпімділігінің төмендеуі жиі байқалды. Көпшілігінде (шамамен60%-дан астам) белгілер 3 айдан аса уақытқа созылды. Қорытынды: COVID-19 әйелдердің жалпы және репродуктивтік денсаулығына ұзақ мерзімді теріс әсерін тигізеді. Алынған мәліметтер репродуктивтік жастағы әйелдерде постковидтік синдромның кешенді бағасы мен оңалту шараларының маңыздылығын көрсетеді.