Аңдатпа
The article examines the modeling of the stress-strain state (SSS) of the near-contour rock mass during the preparation and operation of mine workings. The relevance of the topic is associated with the need to improve the safety and effi ciency of mining operations at Qarmet JSC enterprises. Calculations of the SSS of the rock mass were performed using metal-arch and anchor supports. The infl uence of anchor length and diameter on stress distribution was established: longitudinal stresses increase with their growth, while shear stresses change insignifi cantly. Patterns of stress growth depending on the thickness of roof rocks were identifi ed. The research results, validated by industrial testing, demonstrate opportunities to enhance the stability of workings and develop adaptive support technologies for various mining and geological conditions Мақалада тау-кен қазбаларын дайындау және пайдалану кезінде контур маңы тау жыныстары массивінің кернеулі-деформацияланған күйін (КДК) модельдеу қарастырылады. Тақырыптың өзектілігі «Qarmet» АҚ-ның ТКК кәсіпорындарында тау-кен жұмыстарын тиімділігі мен қауіпсіздігін арттыру қажеттілігімен байланысты. Метал доғалы және анкерлік бекітпелерді пайдалана отырып, массивтің КДК есептеулері жүргізілді. Анкерлердің ұзындығы мен диаметрінің кернеулерге әсері анықталды: ұзындығы мен диаметрі артқан сайын бойлық кернеулер ұлғаяды, ал жанама кернеулер айтарлықтай өзгермейді. Төбе жыныстарының қалыңдығына байланысты кернеулердің өсу заңдылықтары анықталды. Зерттеу нәтижелері өндірістік сынақтармен расталды, қазбалардың тұрақтылығын арттыру және әртүрлі тау-геологиялық жағдайлар үшін бейімделген бекіту технологияларын әзірлеу мүмкіндіктерін көрсетті В статье исследуется моделирование напряженно-деформированного состояния (НДС) приконтурного массива пород при подготовке и эксплуатации шахтных выработок. Актуальность темы связана с необходимостью повышения безопасности и эффективности горных работ на предприятиях УД АО «Qarmet». Проведены расчеты НДС массива с использованием металлоарочной и анкерной крепей. Установлено влияние длины и диаметра анкеров на характер напряжений: продольные растут с их увеличением, а касательные изменяются незначительно. Выявлены закономерности роста напряжений в зависимости от мощности пород кровли. Результаты исследований подтверждены производственными испытаниями, демонстрируют возможности повышения устойчивости выработок и разработки адаптивных технологий крепления для различных горно-геологических условий