Аңдатпа
Мақалада ЖОО оқуға түскен 1 курс студенттерінің жаңа оқу ортасына бейімделу ерекше-ліктеріне қоса, олардың жетістікке жетуге деген қажеттіліктері сипатталынады. Төменгі курс студенттерінің оқу үрдісіне, әлеуметтік ортаға бейімделуінің олардың академиялық үлгеріміне әсері, оқуды меңгеру дағдыларына ықпалы, әлеуметтік табыстылығына әсеріне байланысты маңыздылығы қазақстандық шетелдік психологиялық әдебиеттер негізінде теориялық аспектіде дәйектеледі. ЖОО-ндағы алғашқы оқу жылдарында студенттердің әлеуметтік бейімделу ерек-шеліктері мен жетістікке жету мотивациясы эксперименттік тұрғыдар зерттелінеді. Экспери-менттік зерттеулер негізінде бірінші курс студенттерінің жаңа әлеуметтік оқу ортасына бейім-делуде жетістікке жету мотивациясы өте жоғары деңгейде болмаса да, басты маңыздылыққа ие болған факторлар ретінде өзіндік бейімделушілік, өзін және басқаларды қабылдау, өзіндік әрекеттерін іштей бақылауға алу ерекшеліктері айқын көрінетіндігі туралы қорытындыға келеді. Жаңа оқу ортасына бейімделуде студенттер әлі де болса, эмоциялық жайсыздықты сезінетіні анықталды және өзіндік доминаттылыққа басымдық бермейтіндігі айқындалды. Эксперименттік зерттеуге 106 зерттелінуші қатысқан, Ю.М. Орлованың жетістікке жетуге деген қажеттілік сауалнамасы және К. Роджерс пен Р. Даймондтың әлеуметтік-психологиялық бейімделуді диагностикалау әдістемесі алынған.