Аңдатпа
Мақалада ғылыми талдау тақырыбы мемлекеттік цифрлық платформалар (МЦП) болып табылады. «Мемлекеттік цифрлық платформа» терминінің пайда болу тарихынан бастап, мемлекеттік ақпараттық жүйелер үшін платформалық тәсілді пайдалану ерекшеліктері, оның ішінде коммерциялық платформалармен салыстырғанда қарастырылады. Мақсаты – мемлекеттік цифрлық платформалар, ең алдымен, өзара іс – қимыл шығындарын қысқарту, қабылданатын мемлекеттік шешімдерге ашықтық пен қоғамдық бақылауды арттыру, қызметтер көрсету бөлігінде билік, бизнес және қоғам органдарының қарым-қатынасын өзгертетін «серпінді» инновацияға (innovation disruption) айналуы мүмкін екенін көрсету болып табылады. Мақалада әдебиеттерді талдау, құрылған шетелдік және ресейлік платформаларды сараптамалық салыстыру негізінде цифрлық платформа құбылысы қарастырылып, мемлекеттік цифрлық платформаның авторлық анықтамасы ұсынылған; цифрлық платформаларға әртүрлі тәсілдер жіктелді және сипатталды, мемлекеттік цифрлық платформаларды мемлекеттік ақпараттық жүйелермен (бұдан әрі – МАЖ) және коммерциялық платформалармен салыстыру жүргізілді. Жүргізілген талдау нәтижесінде ҚР-дағы мемлекеттік басқаруға цифрлық платформаларды одан әрі енгізудің ықтимал бағыттары тұжырымдалды. Предметом научного анализа в статье являются государственные цифровые платформы (ГЦП). Начиная с истории возникновения самого термина «государственная цифровая платформа», рассматриваются особенности применения платформенного подхода для государственных информационных систем, в том числе в сравнении с коммерческими платформами. Целью является – показать, что государственные цифровые платформы могут стать «прорывной» инновацией (innovation disruption), трансформирующей отношения органов власти, бизнеса и общества, прежде всего – в части сокращения издержек взаимодействия, повышения прозрачности и общественного контроля над принимаемыми государственными решениями, предоставлением услуг. В статье на основе анализов литератур, экспертного сравнения созданных зарубежных и российских платформ рассмотрен феномен цифровой платформы и предложено авторское определение государственной цифровой платформы; классифицированы и описаны различные подходы к цифровым платформам, проведено сравнение государственных цифровых платформ с государственными информационными системами (далее – ГИС) и с коммерческими платформами. В итоге проведенного анализа сформулированы возможные направления дальнейшего внедрения цифровых платформ в государственное управление в РК. The subject of scientific analysis in the article is the state digital platforms. Starting from the history of the origin of the term «state digital platform», the features of the application of the platform approach for state information systems, including in comparison with commercial platforms, are considered. The aim is to show that government digital platforms can become a «breakthrough» innovation (innovation disruption), transforming the relations of government, business and society, primarily in terms of reducing interaction costs, increasing transparency and public control over government decisions and the provision of services. The article, based on literature analysis, expert comparison of created foreign and Russian platforms, examines the phenomenon of a digital platform and proposes an author's definition of a state digital platform; classifies and describes various approaches to digital platforms, compares state digital platforms with state information systems (hereinafter referred to as GIS) and with commercial platforms. As a result of the analysis, possible directions for further implementation of digital platforms in public administration in the Republic of Kazakhstan are formulated.