Аңдатпа
Макалада «Билгамеш» эпосу менен «Манас» эпосундагы окшош сюжеттер талдоого алынды. «Манас» эпосундагы эки коомдун (кыргыз менен кытай) өкүлү болгон Манас менен Алманбеттин достугу кандай бекем жана түбөлүк болсо, «Билгамеш» эпосундагы Билгамеш менен Энкидунун достугу да ошондой эле ажырагыс жана күчтүү. Ортосун дээрлик 5 мин жылдык убакыт айырмалаган шумер менен кыргыз эпосторунун ортосундагы сюжеттик окшоштуктар окуган адамды таң калтырбай койбойт. Бул кокустукпу же белгисиз доорлордогу миграциялык толкундардын тийгизген таасирлериби? Кимиси кимге жана канчалык денгээлде таасир тийгизгенин азырынча биз так айта албайбыз? Тек, бул жолу биз алардын параллелдүүлүгүн философиялык көз караштан гана анализге алып жатабыз. Достукту даңазалаган адамзаттын тарыхындагы эң алгачкы бул эпикалык чыгармалардын сабактары бизге эмнелерди айтат? Эки чыгармада тең чыныгы достукту өлүм гана ажыратышы мүмкүн деген идея жаткансыйт? Албетте, келечектеги изилдөөлөр бизге дагы көптөгөн жаңылыктарды айтарына биздин шегибиз жок. В статье проанализированы сходные сюжеты в эпосе «Бильгамеш» и в эпосе «Манас». Как крепка и вечна дружба Манаса и Алманбета, представляющих два общества (кыргызское и китайское) в эпосе «Манас», также и дружба Бильгамеша и Энкиду в эпосе «Бильгамеш» столь же неразрывна и крепка. Сюжетное сходство между шумерским и киргизским эпосами, разделенными почти 5 тысячами лет, не может не удивить читателя. Это совпадение или последствия волн миграции из неизвестных эпох? Мы до сих пор не можем точно сказать, кто на кого повлиял и в какой степени? Только на этот раз мы анализируем их параллелизм с философской точки зрения. Чему учат нас уроки этих самых ранних человеческих эпосов, прославляющих дружбу? Обе работы, кажется, имеют идею, что только смерть может разлучить настоящую дружбу? Мы не сомневаемся в том, что будущие исследования расскажут нам гораздо больше. The article analyzes similar plots in the epic «Bilgamesh» and in the epic «Manas». about the strong and eternal friendship of Manas and Almanbet, representing two societies (Kyrgyz and Chinese) in the Manas epic, also the friendship of Bilgamesh and Enkidu in the Bilgamesh epic is just as inseparable and strong. The plot similarity between the Sumerian and Kirghiz epics, separated by almost 5 thousand years, cannot but surprise the reader. Is this a coincidence or the consequences of waves of migration from unknown eras? We still cannot say for sure who influenced whom and to what extent? Only this time we analyze their parallelism only from a philosophical point of view. What do we learn from these earliest human epics that glorify friendship? Both works seem to have the idea that only death can tear a true friendship apart? We have no doubt that future research will tell us much more.