Аңдатпа
Статья посвящена исследованиям устойчивости конструкций отвала, включая его основания и борта, с применением численных методов, в частности метода конечных элементов. В статье анализируются факторы, влияющие на устойчивость откосов, при этом особое внимание уделяется методам математического моделирования и инженерным расчетам. Был осуществлен численный анализ с применением метода конечных элементов в программном обеспечении RS-2, с целью оценки коэффициента запаса устойчивости откосов отвала. Проведены исследования по анализу паспортов прочности горных пород с учетом критериев разрушения, представленных в модели Кулона-Мора. Цель работы заключалась в качественном переходе от свойств образцов к характеристикам нетронутого массива горных пород. В результате выполненных исследований были получены результаты, которые могут быть использованы для оптимизации проектирования откосов отвалов, повышения их безопасности и защиты окружающей среды Мақала үйінді беткейлерінің оптималды бұрыштарын негіздеу үшін қажетті геомеханикалық аспектілерге арналған. Зерттеу барысында беткейлердің тұрақтылығына әсер ететін факторлар талданады, мұнда математикалық модельдеу және инженерлік есептеулер әдістеріне ерекше назар аударылады. Зерттеу барысында RS-2 бағдарламалық қамтамасыз етуде шекті элементтер әдісін қолдана отырып, үйінді беткейлерінің орнықтылық қор коэффициентін бағалау үшін сандық талдау жүргізілді. Кулон-Мора моделінде ұсынылған бұзылу критерийлерін ескере отырып, тау жыныстарының беріктігі паспорттарын талдау бойынша зерттеулер жүргізілді. Жұмыстың мақсаты үлгілердің қасиеттерінен тау жыныстарының бүлінбеген массивінің сипаттамаларына сапалы өтуді қамтамасыз ету болды. Жүргізілген зерттеулер нәтижесінде алынған нәтижелер үйінді беткейлерін жобалауды оңтайландыру, олардың қауіпсіздігін арттыру және қоршаған ортаны қорғау үшін пайдаланылуы мүмкін The article is devoted to studies of the stability of the dump structures, including its bases and sides, using numerical methods, in particular the finite element method. The article analyzes the factors affecting the stability of slopes, with special attention being paid to methods of mathematical modeling and engineering calculations. A numerical analysis was carried out using the finite element method in the RS-2 software in order to estimate the coefficient of stability of the slope of the dump. Studies have been conducted on the analysis of rock strength certificates, taking into account the fracture criteria presented in the Coulomb-Mohr model. The aim of the work was to make a qualitative transition from the properties of the samples to the characteristics of an intact rock mass. As a result of the performed research, results were obtained that can be used to optimize the design of dump slopes, increase their safety and protect the environment