Аңдатпа
Введение. На качество жизни (КЖ) пациентов с хроническим панкреатитом (ХП) может повлиять различные факторы, устанавливая которых можно определить пути улучшения реабилитации при данной патологии. Цель. Изучить качество жизни больных с хроническим панкреатитом. Материалы и методы: Дизайн исследования – проспективное поперечное исследование. Проведен социологический опрос среди 159 пациентов с ХП, пролеченных в гастроэнтерологическом отделении Университетского госпиталя Некоммерческого акционерного общества «Медицинский Университет Семей» в период с 2022 по 2023 годы. Для определения медицинских, социальных характеристик использована разработанная анкета для пациентов с панкреатитом. КЖ больных изучено с использованием опросника SF-36. Для выявления депрессии и тревожности у больных использованы опросники: шкала депрессии Бека, тест опросник Спилберга. Статистический анализ проводился с использованием программного обеспечения SPSS версии 20.0, при p<0,05 результаты считались статистически значимыми. Результаты. КЖ больных с ХП снижено как по физическому (40,14±8,25), так и по психологическому (44,85±8,75) компонентам здоровья. Низкие показатели КЖ по шкалам «ролевое физическое функционирование» (46,04±19,23), «ролевое эмоциональное функционирование» (49,49±19,58) свидетельствует о низком комфорте существования. Установлено влияние на отдельные показатели КЖ половозрастного состава, социального статуса, физической активности, обострения и длительности заболевания, наблюдения врачей, сопутствующих заболеваний и психологического статуса. Выводы: Возраст 60 лет и старше, инвалидность, безработица, низкая физическая активность¸ наличие сопутствующего жирового гепатоза, желчнокаменной болезни, холецистита, ожирения, депрессии, тревожности, частые обострения и длительность заболевания больше 10 лет, отсутствие наблюдения врачей существенно снижает КЖ больных с ХП. The quality of life (QoL) of patients with chronic pancreatitis (CP) can be affected by various factors, by identifying which it is possible to determine ways to improve rehabilitation for this pathology. Aim. To study the quality of life of patients with chronic pancreatitis. Materials and methods. Study design: prospective cross-sectional study. A sociological survey was conducted among 159patients with various forms of CP treated in gastroenterology department of the University Hospital of the Non-Profit Joint Stock Company "Semey Medical University" (UH NJSC "SMU") in the period 2022-2023years. To determine medical and social characteristics, a developed questionnaire for patients with pancreatitis was used. The QoL of patients was studied using the SF-36 questionnaire. To identify levels of depression and anxiety in patient’s questionnaires were used (Beck Depression Scale, Spielberg questionnaire). Statistical analysis was performed using SPSS software version 20.0, and results were considered statistically significant when p<0.05. Results. The QoL of patients with CP are reduced both in terms of physical (40.14±8.25) and psychological (44.85±8.75) components of health. Low QoL indicators on the scales “role physical functioning” (46.04±19.23), “role emotional functioning” (49.49±19.58) indicate a decrease in the index of comfortable existence. Influence of age and gender composition, social status, physical activity, exacerbation and duration of the disease, medical observation, concomitant diseases, and psychological status on certain criteria of QoL was established. Conclusions. Age 60 years or older, disability, unemployment, low physical activity¸ presence of concomitant fatty hepatosis, cholelithiasis, cholecystitis, obesity, depression, anxiety, frequent exacerbations, and duration of the disease for more than 10years, lack of medical supervision significantly reduces the QoL of patients with CP. Созылмалы панкреатитпен ауыратын науқастар өмір сүру сапасына әсер ететін себептерді зерттеп, оңалтудың ұтымды жолдарын анықтауға болады. Мақсаты. Созылмалы панкреатитпен ауыратын науқастардың өмір сүру сапасын зерттеу. Зерттеу материалы және әдістері. Зерттеу дизайны – проспективті көлденең зерттеу. «Семей медицина университеті» КеАҚ университеттік госпиталінің гастроэнтерологиялық бөлімінде 2022 – 2023 ж.ж. аралығында созылмалы панкреатитпен емделген 159 науқастарға әлеуметтік сауалнама жүргізілді. Науқастардың медициналық, әлеуметтік сипаттамасын анықтау үшін арнайы сауалнама құрастырылды. Науқастардың өмір сүру сапасын бағалау үшін SF-36 сауалнамасы қолданды. Науқастардағы күйзеліс, уайымшылдық деңгейін зерттеу үшін стандартты сауалнамалар колданылды (Бектің күйзеліс шкаласы, Спилберг сауалнамасы). Зерттеу нәтижелерінің статистикалық сараптауы SPSS бағдарламасы 20.0 ұсынысын қолданып жүргізілді, p<0.05 болғанда нәтижелер статистикалық айқын саналды. Нәтижелері. Созылмалы панкреатитпен ауыратын науқастардың өмір сүру сапасы физикалық (40,14±8,25), психикалық (44,85±8,75) компоненттер бойынша төмендеген. Өмір сүру сапасының «рөлдік физикалық қызмет» (46,04±19,23), «рөлдік эмоциялық қызмет» (49,49±19,58) көрсеткіштері бойынша нашарлауы науқастар өмір сүруінің жайсыздығын аңғартады. Науқастардың өмір сүру сапасының жеке көрсеткіштеріне жасы, жынысы, әлеуметтік статусы, физикалық белсенділігі, аурудың өршуі және ұзақтығы, дәрігерлер бақылауы, қосымша аурулары және психологиялық статусының әсері анықталды. Қорытынды: Созылмалы панкреатитпен ауыратын науқастардың өмір сүру сапасын 60 және одан үлкен жасы, мүгедектік, жұмыссыздық, төмен физикалық белсенділік, қосымша майлы гепатоз, өт–тас ауруы, холецистит, семіздік, күйзеліс, уайымшылдық, аурудың жиі өршуі және 10 жылдан астам ұзақтығы, дәрігерлер бақылауында болмауы айтарлықтай нашарлатады.