Аңдатпа
Introduction: medical counselling promoting healthy lifestyles and behaviour can significantly reduce developmental riskand eliminate the leading causes of hypertension (AH) in the patients exposed to radiation. Adherence to treatment can be enhanced by therapeutic education. Aim: evaluation the effectiveness of school of preventive medicine for patients with arterial hypertension exposed to radiation. Methods: During the period 2015-2017 24 cycles of lectures on therapeutic training were conducted on the basis of the rehabilitation centre of the SRI RME within the framework of the organization of a school of health for the patients with hypertension. The study included 403 patients which were divided to main group (202 patients) and control group (202 patients). After 3 months, 6 months and one year, blood pressure, cholesterol, BMI, adherence to therapy, anxiety and depression were monitored. Study design: a controlled clinical trial with historical control. Statistical processing: IBM SPSS Statistics 20. Results: it was shown a statistically significant increase in adherence to therapy from 6.0 to 11.9% within 6 months after training, a decrease in the proportion of persons with consistently high blood pressure (from 60.8% to 47.2% after 3 months), statistically significant differences of these indicators with those of the control group (p <0.05). Six months after the start of the intervention, there was a statistically significant decrease in symptoms of depression and anxiety, as well as the risk of coronary complications, which were statistically significant differences from the control group. Conclusion: The need for widespread introduction of such a technology of therapeutic and prophylactic intervention as health schools for AH patients is caused by the importance of timely correction and prevention of AH complications at the level of primary health care. Введение: медицинское консультирование, направленное на пропаганду здорового образа жизни и поведения, может значительно снизить риски развития и устранить ведущие причины артериальной гипертонии (АГ) у лиц, подвергшихся радиационному воздействию. Приверженность к лечению существенно возрастает при проведении терапевтического обучения. Цель: оценка эффективности школы превентивной медицины для пациентов с артериальной гипертензией, подвергшихся радиационному воздействию. Материалы и методы: В течение 2015-2017 гг. в рамках организации школы превентивной медицины для больных АГ было проведено 24 цикла лекций по терапевтическому обучению на базе реабилитационного центра НИИ РМЭ. Исследование включило 403 пациента, из которых 202 вошли в основную группу и 201 в контрольную группу. Через 3 месяца, 6 месяцев и год проводилось мониторирование АД, уровня холестерина, ИМТ, приверженности к терапии, уровня тревожности и депрессии. Дизайн исследования: контролируемое клиническое исследование с историческим контролем. Статистическая обработка: IBM SPSS Statistics 20. Результаты: установлено статистически значимое повышение показателя приверженности к терапии с 6,0 до 11,9% в течение 6 месяцев после обучения, снижение удельного веса лиц со стабильно высоким АД – с 60,8% до 47,2% через 3 месяца, установлены статистически значимые различия этих показателей с показателями контрольной группы (р<0,05). Через шесть месяцев после начала вмешательства наблюдалось статистически значимое уменьшение симптомов депрессии и тревожности, а также риска коронарных осложнений, которые имели статистически значимые различия с контрольной группой. Заключение: Необходимость широкого внедрения школы превентивной медицины для больных АГ, обусловлена важностью своевременной коррекции и профилактики осложнений АГ на уровне первичного звена здравоохранения. Кіріспе: салауатты өмір мен мінез-құлық салтын насихаттауға бағытталған медициналық консультация беру радиациялық әсерге ұшыраған адамдарда артериялық гипертензияның (АГ) даму қауіптерін едәуір төмендетіп, оның жетекші себептерін жоя алады. Емдеуге бейілділік терапиялық оқытуды жүргізу кезінде айтарлықтай жоғарлайды. Мақсаты: радиациялық әсерге ұшыраған артериялық гипертензиясы бар пациенттерге арналған превентивті медицина мектебінің тиімділігін бағалау. Материалдар және әдістер: 2015-2017 жылдардың ішінде АГ-ға шалдыққан науқастарға арналған превентивті медицина мектебін ұйымдастыру аясында РМЭ ҒЗИ-дың оңалту орталығы базасында терапиялық оқыту бойынша 24 дәріс циклы өткізілді. Зерттеу 403 пациентті қамтыды, оның 202-сі негізгі топқа және 201-і бақылау тобына енді. 3 ай, 6 ай және бір жылдан кейін АҚ-ға, холестерин деңгейіне, ДМИ-не, емдеуге бейілділігіне, мазасыздану мен күйзеліс деңгейіне мониторинг жүргізілді. Зерттеу дизайны: тарихи бақылау жүргізілетін бақыланатын клиникалық зерттеу. Статистикалық өңдеу: IBM SPSS Statistics 20. Нәтижелер: сәулеленуден кейін 6 айдың ішінде емдеуге бейілділік көрсеткішінің статистикалық тұрғыда 6,0-ден 11,9%-ке дейін едәуір жоғарлауы, тұрақты түрде жоғары АҚ-ы бар адамдардың үлес салмағының 3 айдан соң 60,8%-тен 47,2%-ке дейін төмендеуі белгіленді, осы көрсеткіштердің бақылау тобының көрсеткіштерінен статистикалық тұрғыда маңызды айырмашылықтары белгіленді (р<0,05). Араласу басталғаннан кейін алты айдан соң күйзеліс пен мазасыздану белгілерінің, сондай-ақ бақылау тобынан статистикалық маңызды айырмашылықтары болған коронарлық асқынулар қаупінің статистикалық тұрғыда айтарлықтай төмендеуі байқалды. Қорытынды: АГ-ға шалдыққан науқастарға арналған превентивті медицина мектебін кеңінен енгізу қажеттілігі денсаулық сақтау саласының бастапқы буын деңгейінде АГ-ны уақытында түзету және асқынуларын алдын алу маңыздылығына негізделген.