Аңдатпа
Введение: острый холецистит (ОХ) занимает одно из ведущих мест по частоте встречаемости в экстренной хирургии у лиц пожилого и старческого возраста. И однозначного предложения по диагностике, лечению и профилактике развития всевозможных осложнений в данной возрастной группе нет. Цель: изучение литературы по вопросам диагностики и лечения острого холецистита (ОХ) у лиц старше 60 лет. Стратегия поиска: для проведения систематического поиска научной информации и для достижения поставленной цели был проведен анализ рекомендаций Всемирного общества по неотложной хирургии 2016 года (Израиль) и Токийских рекомендаций 2007 и 2013 годов (Япония), а также научных публикаций в базах данных доказательной медицины (PubMed),с помощью специализированных поисковых систем (Google Scholar) и в электронных научных библиотеках (CyberLeninka, e-library) с 1981 по 2016 год. Критерии включения: исследования высокого методологического качества: метаанализ, систематический обзор и когортные исследования, так же публикации с чётко сформулирован-ными и статистически доказанными выводами на английском и русском языках. Критерии исключения: резюме докладов, сообщения в виде тезисов, рекламные статьи. Результаты: всего было найдено 19 152 источника, проанализированы 79 из них. Проведенный анализ источников показал, что для пациентов старше 60 лет не имеется единого клинического или лабораторного исследования с достаточной диагностической точностью для установления или исключения ОХ. Трансабдоминальное ультразвуковое исследование (УЗИ) является первым выбором визуализации для диагностики ОХ. В диагностическом плане не выявлено явных преимуществ компьютерной томографии, а эффективность магнитно-резонансной томографии приравнена к УЗИ. Лапароскопическая холецистэктомия (ЛХЭ) безопасна, выполнима у лиц группы риска (старше 60 лет) и является операцией выбора у пациентов с ОХ. Одним из распространенных осложнений является перивезикальный инфильтрат, что требует чаще всего конверсии во время операции, особенно при гангренозном холецистите. В этом случае выбор минилапаротомной холецистэктомии в качестве метода конверсии является предпочтительной. Выводы: На сегодняшний день современным методом лечения ОХ является ЛХЭи она выполнима у пациентов старше 60 лет, однако многое зависит от навыков и опыта хирурга. Согласно рекомендациям 2016 года требуется дальнейшее изучение и разработка интраоперационной оценки для помощи хирургам в выборе метода завершения операции в условиях повышенного операционного риска, так как изучение этого вопроса еще остается открытым. Introduction: acute cholecystitis (OС) occupies one of the leading places in the frequency of occurrence in emergency surgery in elderly and senile patients. And there is no unambiguous proposal for diagnosing, treating and preventing the development of all sorts of complications in this age group. Purpose: to study literature on the diagnosis and treatment of acute cholecystitis (OС) in persons older than 60 years. Search strategy: to conduct systematic research of scientific information and to achieve the goal, an analysis was made of the recommendations of the World Society for Urgent Surgery of 2016 (Israel) and the Tokyo Recommendations 2007 and 2013 (Japan), as well as scientific publications in the databases of evidence-based medicine (PubMed), with the help of specialized search engines (Google Scholar) and in electronic scientific libraries (CyberLeninka, e-library) from 1981 to 2016. Inclusion criteria: studies of high methodological quality: meta-analysis, systematic review and cohort studies, as well as publications with well-formulated and statistically proven conclusions in English and Russian. Exclusion criteria: summaries of reports, messages in the form of abstracts, advertising articles. Results: a total of 19,152 sources were found, 79 of them were analyzed. The analysis of the sources showed that for patients over 60 years there is no single clinical or laboratory study with sufficient diagnostic accuracy to establish or exclude OC. Transabdominal ultrasound (ultrasound) is the first choice of visualization for the diagnosis of OC. In the diagnostic plan, there are no obvious advantages of computed tomography, and the effectiveness of magnetic resonance imaging is equated to ultrasound. Laparoscopic cholecystectomy (LCE) is safe, feasible in people at risk (over 60 years of age) and is an operation of choice in patients with OX. One of the most common complications is a peri-vesical infiltrate, which requires more often conversions during surgery, especially with gangrenous cholecystitis. In this case, the choice of minilaparotomic cholecystectomy as a conversion method is preferable. Conclusion: To date, the modern method of treating OC is LCE and it is feasible in patients older than 60 years, but much depends on the skills and experience of the surgeon. According to the recommendations of 2016, further study and development of intraoperative evaluation is required to assist surgeons in choosing the method of completion of surgery in conditions of increased operational risk, since the study of this issue is still open. Кіріспе: Шұғыл хирургияда егде және қарт жастағы адамдар арасында жедел холецистит (ЖХ) кездесу жиілігі бойынша алдыңғы орынды алады. Және бұл жас аралығында диагностика, емі және барлық мүмкін болатын асқынуларының профилактикасытуралы біржақты ұсыныстар жоқ. Мақсат: 60 жастан жоғары жастағылар арасында жедел холециститтің (ЖХ) диагностикасы мен емі сұрақтары бойынша әдебиеттерді зерттеу. Ізденіс стратегиясы: Ғылыми ақпаратты жүйелі іздеу және қойылған мақсатқа жету үшін, арнайы іздеу жүйелері және электронды ғылыми кітапханаларды (CyberLeninka, e-library) қолдана отырып, 2016 жылғы шұғыл хирургия бойынша Дүниежүзілік ұйымының (Израиль) және2007, 2013 жылдардың Токияның (Жапония) 1981-2016 жылдар аралығында нұсқауларына, сондай ақ дәлелді медицина мәліметтері базасында(PubMed) ғылыми публикацияларына анализ жүргізілді. Қосу критерийлері: жоғары әдістемелік сапаны зерттеу: метаанализ, жүйелік шолу және когортты зерттеу, сондай ақ ағылшын және орыс тілдерінде нақты құрылған статистикалық мәліметтер келтірілген қорытындылары бар публикациялар. Алып тастау критерийлері: баяндама түйіндемелері; тезис түріндегі хабарламалар, жарнамалық мақалалар. Нәтижелері: Барлық табылған 19 152 көз, олардан талданғаныи 79. Жүргізілген талдау 60 жастан асқан науқастарда ЖХ-ті анықтау үшін немесе жоққа шығару үшін жеткілікті диагностикалық нақтылықпен ешқандай бірыңғай клиникалық және лабороториялық зерттеу жоқ екенін көрсетті. ЖХ диагностикасында алғашқы визуализациялау таңдауы трансабдоминальді ультрадыбысты зерттеу (УДЗ) болып табылады. Диагностикасында компьютерлік томографияныңешқандай артықшылықтары табылмады, ал магнитті-резонансты томография УДЗ-ге теңестірілді. Лапароскопиялықхолецистэктомия (ЛХЭ) қауіпсіз, қауіп тобындағы науқастарға (60 жастан асқандар) қолданылады және ЖХ-і бар науқастарда таңдау операциясы болып табылады. Операция кезінде жиі кездесетін асқынулардың бірі перивезикальді инфильтрат, әсіресе гангренозды холециститте, ол көп жағдайда операция кезіндегі конверсияны талап етеді. Бұл жағдайда ең тиімді таңдай минилапаротомды холецистэктомияға түседі. Қорытынды: Бүгінгі таңда ЖХ емдеудің заманауи әдісі ЛХЭ болып табылады және оны 60 жастан асқан науқастарда орындауға болады, бірақ барлығы хирургтің біліктілігіне байланысты. 2016 жылдың нұсқаулары бойынша жоғары операциялық қауіп жағдайындағы операцияны аяқтау әдістерін таңдау үшін хируртерге көмек ретінде интраоперационды бағалауды зерттеу және дамыту талап етіледі, себебі бұл сұрақты зерттеу әлі ашық қалдырылады.